Kawasaki Disease

Kawasaki disease ကို စာဖတ္ ပရိတ္သတ္ေတြ သိတဲ႔ သူရွားပါလိမ္႔မယ္။အျခားေရာဂါ ေတြနဲ႔ စာရင္ ျဖစ္ပြားမွဳ နွဳန္း နည္းတဲ႔ အတြက္ လူသိနည္းပါတယ္။အသက္ ၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြ မွာ အဓိက ျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္။အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု မွာ ကေလး ၁ သိန္ ကို ၁၉ ေယာက္ ႏွဳန္းျဖစ္ပြားျပီးဂ်ပန္ နဲ႔ ကိုရီးယားနိဳင္ငံလို အာရွ နဳိင္ငံ ေတြ မွာ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ေရာဂါ ဘာေၾကာင္႔ ျဖစ္ရတယ္ ဆိုတာ တိတိက်က် မသိေသးေပမယ္႔ ဗိုင္းရပ္ ပိုးတစ္မ်ိဳးေၾကာင္႔လို႔ ယူဆ ရပါတယ္။ေဆာင္းရာသီ မွာအျဖစ္မ်ားေလ႔ ရွိျပီး တစ္ခါ တစ္ရံ outbreak အေနနဲ႔ ေတာင္ ျပန္႔ပြားတတ္ပါတယ္။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား
ပထမ အဆင္႔
အဓိက လကၡဏာ က ေတာ႔ ကိုယ္အပူခ်ိန္ အလြန္ အမင္းတက္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။(၁၀၄) ဒီဂရီ ဖာရင္ဟိုက္ အထက္ တက္တတ္ျပီး(၅)ရက္နဲ႔ အထက္ အဖ်ားမက်တတ္ပါဘူး။အျခားလကၡဏာ ေတြအေနနဲ႔

1. မ်က္လံုး အရမ္းနီျခင္း


2. ရင္ဘတ္နဲ႔ ၀မ္းဗိုက္ေပၚ မွာ အနီကြက္မ်ား ေပၚျခင္း


3. ႏွဳတ္ခမ္း ေျခာက္ျပီး ကြဲျခင္း


4. လွ်ာေယာင္ရမ္းျပီး ျဖဴေနျခင္း


5. လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း


6. လက္ဖ၀ါး၊ေျခဖ၀ါးမ်ားေရာင္ရမ္းျပီး နီရဲေနျခင္း


7. ျပန္ရည္က်ိတ္ မ်ားေယာင္ရမ္္းနာက်င္ျခင္း

ဒုတိယ အဆင္႔
အဖ်ားတက္ျပီး ၂ ပါတ္ အၾကာ ကို ဒုတိယ အဆင္႔လို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ဒီကာလ မွာကေလးငယ္ဟာအဆစ္အျမစ္နာျခင္း၊အန္ျခင္း၊၀မ္းေလွ်ာျခင္းစတာေတြကို ခံစားရနိဳင္ပါတယ္။လက္ဖ၀ါး ေျခဖ၀ါးမ်ားမွ အေရျပားမ်ား အဖတ္လိုက္ကြာက် တတ္ပါတယ္။ေဖာ္ျပ ပါ လကၡဏာ ေတြ ေတြ႔လွ်င္ေတာ႔ ေဆးခန္းကို အျမန္ ျပသ သင္႔ပါတယ္။
Kawasaki ေရာဂါ နဲ႔ ပက္သက္ျပီးေၾကာက္စရာေကာင္းတဲ႔ ေနာက္တစ္ခ်က္က heart attack လို႔ေခၚတဲ႔ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္း ေရာဂါပဲ ျဖစ္ပါတယ္။kawasaki ေရာဂါကို ကုသမွဳ မယူလွ်င္ ႏွလံုးေသြးေၾကာမ်ားေယာင္ရမ္းေစျခင္း၊ ေသြးေၾကာနံရံ ေဖာင္းႀကြျခင္း တို႔ ျဖစ္ေစကာ ေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါရေစပါတယ္။ပထမ အဆင္႔ ကာလ မွာ gamma globulin နဲ႔ အက္စပရင္ ေဆးမ်ားသံုးပီးကုသမွဳ ခံယူလွ်င္ေတာ႔ သက္သာေပ်ာက္ကင္းနိဳင္ပါတယ္။ သို႔ေပမယ္႔လည္း အသက္ၾကီးတဲ႔ အခါ မွာ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္္းေရာဂါ ျဖစ္ပြားနိဳင္ေျခ ပိုမ်ားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။Kawasaki ေရာဂါ သည္ကေလးငယ္ေတြကို ကုသေနစဥ္ နဲ႔ ကုသျပီးကာလ မွာ echocardiography ေခၚ ႏွလံုး ပံုေဖၚစက္နဲ႔ ကေလးရဲ႔ ႏွလံုး အေျခအေနကို စမ္းသပ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။Kawasaki ေရာဂါ ဟာ ကာကြယ္လို႔ မရေသးတဲ႔ အတြက္အေစာပိုင္းကာလ မွာ ထိေရာက္စြာ ကုသဖို႔ လိုပါတယ္။ဒါေၾကာင္႔ ကေလးမိဘေတြ အေနနဲ႔ အထက္မွာ ေဖာ္ျပခဲ႔ တဲ႔ လကၡဏာ ေတြ ေတြ႔ခဲ႔ရင္ နီးစပ္ရာ ေဆးခန္းကို ခ်က္ခ်င္းသြားေရာက္ကုသ မွဳခံယူၾကဖို႔ လိုပါတယ္…က်န္းမာ ရႊင္လန္းၾကပါေစ။

ကေလးငယ္မ်ားက်န္းမာ

(ရ)Over The Counter Drugs
အသက္ (၄) ႏွစ္ေအာက္ကေလး ငယ္ေတြကို over the counter ေဆး၀ါးမ်ား မေပးသင္႔ဘူးလို႔ အပိုင္း(၁) မွာ ေဖာ္ျပခဲ႔ပါတယ္။ေလးႏွစ္အထက္ သားသားမီးမီးေတြ အေအးမိ၊ႏွာေစးေခ်ာင္းဆိုး ေရာဂါ ခံစားရတယ္ ဆိုလွ်င္ေတာ႔ ေဆးဆိုင္မွာ အလြယ္တကူ ရရွိနိဳင္တဲ႔ အေအးမိေပ်ာက္ေဆး မ်ားကို သံုးစြဲ နိဳင္ပါတယ္။တစ္ခုသတိထားရ မွာက မိမိရင္ေသြးကို တိုက္တဲ႔ ေဆးဟာ သူ႔အသက္အရြယ္ အတြက္ စနစ္တက် ေဖာ္စပ္ထားတဲ႔ သင္႔ေတာ္တဲ႔ ေဆး၀ါးျဖစ္ရပါမယ္။ေဆးအညႊန္းမွာ ကေလးမ်ား အတြက္ သီးသန္႔ေဖာ္ျပထား မွသာ အသံုးျပဳရပါမယ္။ လူၾကီးေတြ ေ

သာက္တဲ႔ ေဆး ကို မိမိ ထင္သလို အပိုင္းပိုင္းျပီး တိုက္ေကြၽးျခင္း မျပဳလုပ္သင္႔ပါဘူး။
(၈) ေဆးႏွစ္မ်ိဳးသံုးစြဲသင္႔ပါသလား။
အေအးမိ၊ႏွာေစးေခ်ာင္းဆိုးေရာဂါ ကုသေဆးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ပါ၀င္တဲ႔ ဓာတုေဗဒပစၥည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ဟာ တူညီေန တတ္ပါတယ္။ကုမၸဏီ အမ်ိဳးမ်ိဳးက နာမည္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေပးထားတတ္တဲ႔ တူညီတဲ႔ ေဆး၀ါေတြ ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ဒါေၾကာင္႔ ေဆးႏွစ္ မ်ိဳး ေပါင္းေပးမိလွ်င္ ေဆးအလြန္ အကြၽံျဖစ္ျပီး ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။

(၉)ေဆးပမာဏ ခ်ိန္ဆနည္း။
ကေလးငယ္မ်ားအတြက္ ေဖာ္စပ္ထာတဲ႔ ေဆးအရည္မ်ားမွာ အမွတ္အသား လုပ္ထားတဲ႔ ဇြန္းငယ္ေလးမ်ား ပါ၀င္ျပီးျဖစ္ပါတယ္။ဇြန္ငယ္ေလးေတြ မပါဘူးဆိုလွ်င္ေတာ႔ လက္ဖက္စားဇြန္း ကို အသံုးျပဳနိဳင္ပါတယ္။ ေဆးတိုက္ရန္ အသံုးျပဳေသာ ဇြန္းကိုသတ္သတ္ မွတ္မွတ္ တစ္ခုတည္း သံုးစြဲရပါမယ္။

(၁၀)အန္လွ်င္ေဆးျပန္တိုက္ရမွာလား။
မိဘ ေတြက ကေလးအန္ရင္ ေဆးျပန္တိုက္တတ္ၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ႔ ကေလးရဲ႔ ကိုယ္ခႏၶာ ထဲကို ေဆးပမာဏ ဘယ္ေလာက္ေရာက္သြားျပီ ဆိုတာ မသိတဲ႔ အတြက္ ထပ္မတိုက္သင္႔ပါဘူး။ မလိုအပ္ဘဲ ေဆးပမာဏ မ်ားသြားရင္ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးေတြ ရတတ္ပါတယ္။

(၁၁)ကေလးအိပ္ေနလွ်င္ နိဳးသင္႔ပါသလား။
အေအးမိ၊ႏွာေစး ေခ်ာင္းဆိုး ကေလးငယ္ေတြအတြက္ အိပ္စက္ျခင္း ဟာ ထိေရာက္တဲ႔ ကုသမွဳ တစ္ခုပါ။ဆရာေျပာ တဲ႔ ဆန္တစ္ခြဲ တစ္စိတ္နဲ႔ မလဲ ဆိုသလို အခ်ိန္ အတိအက် တိုက္စရာ မလိုပါဘူး။ အိပ္ယာနိဳးမွ ေဆးတိုက္လို႔ရပါတယ္။

(၁၁)အျခားသတိျပဳစရာမ်ား။
ကေလးငယ္ေတြ ဆိုတာ လူၾကီးလုပ္တာ ကို အတုယူတတ္ပါတယ္။ကေလးငယ္ေတြ ေရွ႔မွာ ေဆးေသာက္ျပတာမ်ိဳး မလုပ္သင္႔ ပါဘူး။စားစရာ ထင္ျပီး မလိုအပ္ဘဲ ယူစားမွာ စိုးရိမ္ရပါတယ္။ေဆးကို ခ်ိဳခ်ဥ္ဆိုျပီး ညာတိုက္တတ္တဲ႔ မိဘေတြ ေတြ႔ဘူးပါတယ္။ ယေန႔ေခတ္ေဆးေတြဟာ အနံ အရသာ ေကာင္းေအာင္စီမံထားတတ္ ၾကလို႔ ကေလးေတြ အလြန္ခံတြင္းေတြ႔တတ္ပါတယ္။သေရစာ အျဖစ္ ခဏခဏ ယူေသာက္မိမွာ ကို မိဘေတြ သတိျပဳရပါမယ္။ ကေလးေတြ လက္လွမ္းမွီနိဳင္မယ္႔ ေနရာ မွာ မထားသင္႔ ပါဘူး။

ကေလးငယ္ေလးေတြ နာမက်န္းျဖစ္တဲ႔ အခါ အဓိက အနီးကပ္ ေစာင္႔ေရွာက္ရတာ မိဘအုပ္ထိန္းသူေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာ၀န္၊ဆရာမေတြ ညႊန္ၾကားတဲ႔ အတိုင္းအတိအက် လိုက္နာေဆာင္ရြက္ ဖို႔လိုပါ တယ္။ဒီလို လိုက္နာ ေဆာင္ရြက္ နိဳင္ဖို႔ဆို တာလည္း ေဆးပညာ ဗဟုသုတ အေတာ္အသင္႔ရွိ ဖို႔လိုသလို ရွိတဲ႔ဗဟုသုတ ကိုလည္း ေန႔စဥ္ ေနထိုင္စားေသာက္တဲ႔ အခါ အက်ိဳးရွိရွိ အသံုးခ် သြားဖို႕လိုပါတယ္။တစ္ခ်ိဳ႔ ကေလးမိဘ ေတြကေတာ႔ ဘာလုပ္ရမယ္၊ ဘာမလုပ္ရဘူး သိၾကပါတယ္။ဒါေပမယ္႔ လက္ေတြ႔မွာေတာ႔ လိုက္နာတာနည္းၾကပါတယ္။

ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းေျမ႔ၾကပါေစ….
မနဲ႔ေမာင္

ရင္ေသြးငယ္မ်ားက်န္းမာေရး(၁)

ဒီပိုစ္႔ကို မေရးခင္ ဘေလာ႔ကိုလာလည္တဲ႔ စာဖတ္သူေတြကို ႏွစ္သစ္ကူး ဆုမြန္ေတာင္းပါတယ္။ႏွစ္သစ္မွာ ကိုယ္က်န္းမာ စိတ္ခ်မ္းသာ ျပီးေအာင္ျမင္မွဳေတြ တစ္သီၾကီးရဖို႕မနဲ႔ေမာင္ က ဆုေတာင္းေပးပါတယ္။စာေမးပြဲ ကာလ မွာ စာမေရးတာ ၾကာသြားေတာ႔ အမွန္တကယ္၀န္ခံ ရရင္ စာျပန္ေရးရမွာ ေတာ္ေတာ္ အပ်င္းထူေနပါတယ္။ ရင္ေသြးငယ္မ်ားက်န္းမာေရး လို႔ဆိုေပမယ္႔ အဓိက တင္ျပသြားမွာ ကေတာ႔ အေအးမိ ႏွာေစးေခ်ာင္းဆိုး ျဖစ္တဲ႔ ကေလးငယ္ေတြ ကို မိဘ အုပ္ထိန္းသူေတြ အေနနဲ႔ ဘယ္လို ဂရုစိုက္ ျပဳစုကုသ ရမယ္ဆိုတဲ႔ အခ်က္မ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

(၁) ကေလးအဖ်ားတက္ေနရင္ ဘာလုပ္သင္႔သလဲ
ကေလးဆရာ၀န္ေတြ အလိုအရေတာ႔ ကေလးရဲ႔ ကိုယ္အပူခ်ိန္ဟာ ၁၀၀.၄ ဒီဂရီ ဖာရင္ဟိုက္ရွိရင္ ကိုယ္အပူခ်ိန္ တက္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ သာမန္ ကိုယ္အပူခ်ိန္ကေတာ႔ ၉၈.၆ ဒီဂရီ ဖာရင္ဟိုက္ပါ။သင္႔ရင္ေသြးငယ္ဟာ

1. အသက္ေလးလေအာက္ ျဖစ္လွ်င္
2. တျခား လကၡဏာ ေတြ ရွိလွ်င္
3. အဖ်ားရက္ ရွည္ေနလွ်င္

ဆရာ၀န္ ထံ သြားေရာက္ျပသ ျပီး ကုသမွုခံယူရပါမယ္။ကေလးငယ္ေတြကိ အဖ်ားက် ဖို႔ အိမ္သံုးေဆး အက္စပရင္ ျဖင္႔ ကုသျခင္း ကို ေရွာင္က်ဥ္သင္႔ ပါတယ္။အက္စပရင္ ေသာက္သံုျခင္းျဖင္႔ ကေလးငယ္ေတြ မွာ Reye လို႕ ေခၚတဲ႔ ေရာဂါတစ္မ်ိဳးရရွိနိဳင္ပါတယ္။

(၂) အဖ်ားက်ဖို႔ တျခားဘာေတြလုပ္နိဳင္ေသးလဲ
ကေလးရဲ႔ ခႏၶာကိုယ္ ကို ေရပတ္နဲ႔တိုက္ေပးနိဳင္ပါတယ္။သတိထားရမွာက ေရေအးကို မသံုးမိဖို႔ပါပဲ။တစ္ခ်ိဳ႔ မိဘေတြက ေအးေလေကာင္းေလ ထင္ျပီး ေရခဲေရနဲ႔ တိုက္ေပးတာ ၾကားဖူးပါတယ္။ေရေႏြးေလးေရာျပီး ေရပတ္တိုက္ေပးဖို႔လိုပါတယ္။ကေလးငယ္ မွာ ေရဓါတ္ခမ္းေျခာက္ တဲ႔ေရာဂါ လကၡဏာ ေတြ ေတြ႔တယ္ဆိုရင္ ေတာ႔ ေဆးခန္းကို အျမန္ေျပးျပီးကုသမွဳ ခံယူရပါမယ္။ေရဓါတ္ခမ္းေျခာက္တဲ႔ လကၡဏာေတြက ေတာ႔ ငိုလွ်င္မ်က္ရည္ မထြက္ျခင္း၊ လွ်ာႏွင္႔ ခံတြင္း ေျခာက္ကပ္ေနျခင္း၊ဆီးမေပါက္ျခင္း တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ မိခင္နဲ႔ အုပ္ထိန္းသူမ်ားအေနနဲ႔ ကေလးကို ၂ နာရီျခားတစ္ခါ နိဳ႔တိုက္ေပးနိဳင္လွ်င္ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ပါလိမ္႕မယ္။

(၃)ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္ေခၚမလဲ
ျမန္မာ ျပည္မွာေတာ႔ ဆရာ၀န္ကို အိမ္ေခၚကုေလ႔ သိပ္မရွိပါဘူး။ ေဆးခန္းျပတာ မ်ားပါတယ္။ကေလးအဖ်ားတက္တိုင္း သာမန္အားျဖင္႔ ေဆးခန္းျပၾကတာနည္းပါတယ္။အိမ္သံုးေဆး၀ါးနဲ႔ ကုရင္ကု၊ မဟုတ္ရင္ ရိုးရာ တိုင္းရင္ေဆး၊ေဆးျမီးတိုနဲ႔ ကုတတ္ၾကပါတယ္။သို႔ေပမယ္႔လည္း အႏၱရာယ္ရွိနိဳင္တဲ႔ အေျခအေန ၊ လကၡဏာ ေတြကို မိဘ အုပ္ထိန္းသူေတြ အေနနဲ႔ သိရွိထားျပီး အျမဲေစာင္႔ၾကည္႔ေနဖို႔လိုပါတယ္။အဆိုပါလကၡဏာေတြ ကေတာ႔ ေရဓါတ္ခမ္းေျခာက္သည္႔ လကၡဏာ ရွိျခင္း၊ တက္ျခင္း၊ အေရးျပားေပၚတြင္ အကြက္မ်ားေပၚျခင္း၊အာသီးေရာင္ျခင္း၊အစာလံုး၀ မစားေတာ႔ျခင္း တို႔ျဖစ္ပါတယ္။

(၄)ၾကက္စြပ္ျပဳတ္ ေသာက္ျခင္းျဖင္႔ အက်ိဳးရွိနိဳင္ပါသလား
တစ္ခ်ိဳ႔႔ သုေတသန စာတမ္းေတြကကေတာ႔ ၾကက္စြပ္ျပဳတ္ဟာ ေရာင္ရမ္းမွဳ ကို သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အဆိုပါ အခ်က္မမွန္လွ်င္ေတာင္ ၾကက္စြပ္ျပဳတ္ ဟာ ကေလးငယ္ အတြက္ အဟာရ ျဖစ္ေစပါတယ္။ေရေႏြးေငြ႔ ရွဴ ေစျပီး ႏွာေခါင္းပိတ္ သက္သာေအာင္ လုပ္နိဳင္သလို ရင္ဘတ္ကို ပြတ္ေပးျခင္းျဖင္႔ အခြၽဲၾကပ္တာ သက္သာေစပါတယ္။

(၅)လည္ေခ်ာင္းနာတာ ကို ဘယ္လို ကုသမလဲ
ကေလးငယ္ေတြမွာ လည္ေခ်ာင္းနာတာဟာ သာမန္အားျဖင္႔ အေအးမိတာေၾကာင္႔ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ၄-၅ရက္ခန္႔ၾကာတတ္ျပီး အသက္ (၂) ႏွစ္ အထက္ ကေလးေတြမွာေတာ႔ ေရေႏြးကို ပ်ားရည္အနည္းငယ္ေရာျပီးတိုက္လွ်င္ သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစပါတယ္။ Strepsil ကဲ႔ သို႔ ငံုေဆးမ်ားကိုလည္း သံုးစြဲနိဳင္ပါတယ္။ စတရက္တို ေကာ႔ကပ္ ပိုးေကာင္ေၾကာင္႔ျဖစ္တဲ႔ လည္ေခ်ာင္းနာေရာ ဂါ က ေတာ႔ အေအးမိတာနဲ႔ တြဲ ျပီးမလာတတ္ပါဘူး။ စတရက္တိုေကာ႔ကပ္ လို႔ သံသယ ရွိရင္ေတာ႔ ဆရာ၀န္ဆီ အျမန္ သြားေရာက္ ျပီးကုသမွဳခံယူသင္႔ ပါတယ္။ပဍိဇီ၀ေဆးမ်ားျဖင္႔ ထိေရာက္စြာ ကုသမွဳ မလုပ္ခဲ႔ ရင္ ေနာင္မွာ ႏွလံုး အဆို႔ရွင္ေတြကို ထိခိုက္ေစတတ္ပါတယ္။

(၆) အသက္အရြယ္နဲ႔ အိမ္သံုးေဆး
အသက္(၄) ႏွစ္ေအာက္ကေလးေတြကို အိမ္သံုးေဆး(Over the counter) ဆရာ၀န္ လက္မွတ္မပါဘဲ ၀ယ္နိဳင္ေသာေဆးေတြ သံုးျပီး မိမိသေဘာနဲ႔ မကုသသင္႔ပါဘူး။အဆိုပါေဆး၀ါေတြျဖင္႔ကုသျခင္းျဖင္႔ ေကာင္းက်ိဳးထက္ ဆိုးက်ိဳးက ပိုမ်ားေစပါတယ္။ကေလးကို ေရမ်ားမ်ားတိုက္ေပးျခင္း၊ ေရပတ္တိုက္ေပးျခင္း၊ေရေႏြးေငြ႔ ရွဴေစျခင္း စသည္႔ နည္းလမ္းမ်ားက ပိုမိုထိေရာက္ေစပါတယ္။

ATTENSION DEFICIT HYPERACTIVITY DISORDER (2)

ADHD ေ၀ဒနာရွင္မိဘအမ်ားစုက ေရာဂါဘာေၾကာင္႔ျဖစ္ရတယ္ဆိုတာမသိၾကပါဘူး။သူူတို႔ကေလးကို ပဲ႔ျပင္ဆံုးမတာလိုအပ္လို႔ပဲထင္ေနၾကပါတယ္သူတို႔မွာအျပစ္ရွိတယ္
လို႔ပဲထင္မွတ္ေနၾကပါတယ္။တကယ္ေတာ႔ ADHD ဟာ ကေလးကိုမဆံုးမတတ္လို႔ရတဲ႔ေရာဂါမဟုတ္ပါဘူး။ADHD ျဖစ္ပြားရတဲ႔ အေၾကာင္းအရင္းေတြကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာရွာေဖြ ခဲ႔ရာမွာေအာက္ပါအခ်က္အခ်ိဳ႔ကိုေတြ႔ရွိခဲ႔႔ပါတယ္။
Environmental Agents
သုေတသန စမ္းသပ္မွဳေတြအရ ADHD ဟာ ပြဲတိုင္းေက်ာ္ ေဆးလိပ္၊အရက္ေတြနဲ႔ဆက္စပ္ေနပါသတဲ႔။ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနစဥ္အတြ
ေဆးလိပ္အရက္ေသာက္သံုးတဲ႔မိခင္ေတြသတိထားဖို႔လိုပါတယ္။ျမန္မာမိခင္အမ်ားစုကေတာ႔ ေဆးလိပ္၊အရက္ေသာက္ေလ႔မရွိပါဘူး။ဒါေပမယ္႔ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ဇနီးသည္အနားမွာေဆးလိပ္မေသာက္ၾကဖို႔ အမ်ိဳးသားမ်ားကုိ အၾကံေပးလိုပါတယ္။Environmental agents ေတြထဲမွာ ေနာက္သတိထားရမွာ တစ္ခုက Lead (ခဲ) ပါ။ ျမန္မာျပည္မွာေတာ႔ ဘက္ထရီအိုးလုပ္ငန္းေတြမွာ ခဲဆိပ္သင္႔ဖို႔အခြင္႔အလမ္းမ်ားပါတယ္။အျခားလုပ္ငန္းခြင္ေတြလည္းရွိမယ္ထင္ပါတယ္။ဟိုးအရင္က နံရံေဆးေရးပန္းခ်ီ ေတြမွာ ခဲေတြပါ၀င္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ အခုေခတ္မွာေတာ႔ ခဲပါ၀င္မွဳကိုထိန္းခ်ဳပ္လိုက္ပါျပီ။ ပတ္၀န္း္က်င္မွာရွိတဲ႔ ခဲပမာဏကို မိဘေတြက သတိျပဳရပါမယ္။ADHD သာမက အျခား ေရာဂါေတြလည္းျဖစ္နိဳင္ေသးလို႔ပါ။ကြၽန္ေတာ္အခ်ိန္ရရင္ ခဲဆိပ္သင္႔တဲ႔အေၾကာင္းကိုေရး ေပးပါ႔မယ္။
Brain Injury
ဦးေႏွာက္ကိုမေတာ္တဆထိခိုက္မိတဲ႔ကေလးေတြမွာ ADHD ေရာဂါလကၡဏာေတြေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။
Food Additives and Sugar
အစားအေသာက္ေတြမွာ မွာ အသံုးျပဳတဲ႔ Food additive နဲ႔ သၾကားပမာဏ ဟာလည္း ADHD နဲ႔သက္ဆိုင္ေနတယ္လို႔ဆို
ပါတယ္။Food allergy ရွိတဲ႔ကေလးေတြမွာ သၾကားပမာဏကိုထိန္းခ်ဳပ္လိုက္ျခင္းျဖင္႔၅ရာခိုင္ႏွဳန္းေသာကေလးေတြမွာေရာဂါလကၡ
ဏာေတြ ေလ်ာ႔ပါးသြားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
Genetic
ADHD ေရာဂါ ေရာဂါသည္ကေလးရဲ႔ First degree relative ေတြမွာလည္း ADHD လကၡဏာေတြေတြ႔နိဳင္ပါတယ္။တစ္ခ်ိဳ႔ သုေတသနေေတြမွာဆိုလွ်င္ first degree relative ရဲ႔ ၂၅ %မွာေတြ႔နိဳင္ပါတယ္။ အမႊာကေလးေတြမွာ အတူတူျဖစ္
တတ္ၾကလို႔မ်ိဳးရိုးလိုက္တယ္ဆိုတဲ႔ အခ်က္က ပိုထင္ရွားလာတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ADHD ျဖစ္ေစတဲ႔ Genes ကိုေတာ႕ရွာေဖြဆဲပါ။
ေနာက္ဆံုးေလ႔လာေတြရွိခ်က္ ကေတာ႔ ADHD ေရာဂါေ၀ဒနာရွင္ေလးေတြ မွာသာမာန္ကေလးေတြနဲ႔စာရင္ ဦးေႏွာက္ အစိတ္အပိုင္း အားလံုးရဲ႔ ပမာဏ ၃-၄ ရာခိုင္ႏွဳန္းခန္႔ ေသးငယ္ေနတာေတြ႔ရပါတယ္တဲ႔။fMRI,PET,SPET စတဲ႔ ပံုရိပ္ေဖာ္စက္ေတြနဲ႔ စမ္းသပ္ျပီး
ရလာတဲ႔ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြပါ။
ADHD ေ၀ဒနာရွင္ေလးေတြမွာေအာက္ပါ ေရာဂါ လကၡဏာေလးေတြ တြဲျပီးေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။
Learning Disabilities
အပိုင္းတစ္ မွာ ေဖာ္ျပခဲ႔တဲ႔ ဂဏာမျငိမ္လို႔၊ အာရံုးစူးစိုက္နိဳင္မွဳ အားနည္းလို႔ စာသင္ခန္းမွာအခက္အခဲျဖစ္သလို၊သူတိုေလးေတြ
ကိုယ္တိုင္က တစ္ခ်ိဳ႔စာလံုးေတြ၊အသံေတြကို နာလည္ဖို႔ခက္ခဲပါသတဲ႔။အထူးသျဖင္႔ dyslexia လို႔ေခၚတဲ႔ reading disorder ကို မူလတန္းအရြယ္ ေ၀ဒနာရွင္ကေလး ၈ ရာခိုင္ႏွဳန္းခန္႔မွာေတြ႔ရပါသတဲ႔။
Tourette Syndrome
ADHD ကေလးအခ်ိဳ႔မွာဒီ syndrome ေလးတြဲျပီးရွိေနတတ္ပါတယ္။မ်က္ေတာင္ ခဏခဏ ခတ္တတ္တာ၊မ်က္ႏွာကို ခဏခဏ မဲတတ္တာ၊ မလိုအပ္ဘဲလည္ေခ်ာင္းကို ခဏခဏရွင္းတတ္တာ စတာေတြဟာ ဒီsyndrome ရဲ႔ လကၡဏာေတြပါပဲ။တစ္ခ်ိဳ႔ကလည္း လုပ္ရင္းလုပ္ရင္းအက်င္႔ပါသြားတာလို႔ဆိုပါတယ္။ကုသရင္ေပ်ာက္ကင္းနိဳင္ပါတယ္။
Oppositional Defiant Disorder
ADHD ေ၀ဒနာရွင္ ကေလးေတြရဲ႔ ၃ ပံုတစ္ပံု ကေန တစ္၀က္ခန္႔မွာတြဲျပီးေေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။ ေခါင္းမာျပီးေျပာစကားနာမေထာင္
တတ္ပါဘူး။ေယာကၤ်ားေလးေတြမွာပိုေတြ႔ရတတ္ပါသတဲ႔။
Conduct Disorder
ဒါကေတာ႔ပိုျပီးဆိုး၀ါးတဲ႔ လူမူေရး ျပသနာေတြကိုျဖစ္ေစတတ္ပါတယ္။၄၀% ေသာ ADHD ကေလးေတြဟာ ဒီျပသနာနဲ႔တြဲေန
တတ္ပါတယ္။Conduct Disorder နဲ႔တြဲလာရင္ေတာ႔ ဒီကေလးေလးေတြဟာ လိမ္ေျပာတတ္လာမယ္၊သူမ်ားပစၥည္းခိုးတတ္
လာမယ္၊သူမ်ားကိုအနိဳင္က်င္႔တတ္လာမယ္။လူမူေရးျပသနာေတြကမေသးလွပါဘူး။
Anxiety and Depression
တခ်ိဳ႔ ADHD ေ၀ဒနာရွင္ေလးေတြမွာေတာ႔ Anxiety and depression တြဲျပီးေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။ADHD ကို ကုသလိုက္ရင္ Anxiety and depression လကၡဏာေတြလည္းသက္သာေပ်ာက္ကင္းသြားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
Bipolar Disorder
ADHD ေ၀ဒနာရွင္ ကေလးေတြမွာ Bipolar Disorder ကိုတြဲျပီးေတြ႔ရတတ္ေပမယ္႔ ရာခို္င္ႏွုန္းဘယ္ေလာက္မွာ Bipolar disorder ျဖစ္တတ္တယ္ဆိုတာတိက်တဲ႔ သုေတသနစာတမ္းေတာ႔မရွိေသးပါဘူး။Bipolar Disorder အေၾကာင္းကိုဆရာမ ရဲ႔ ဘေလာ႔မွာ အက်ယ္တ၀င္႔ ရွင္းလင္းထားပါတယ္။
ကုသပံု ကုသနည္းမ်ားအေၾကာင္းကိုေတာ႔ အပိုင္း ၃ အေနနဲ႔ တင္ျပပါ႔မယ္။
က်န္းမာရြႊင္လန္းၾကပါေစ။

ATTENSION DEFICIT HYPERACTIVITY DISORDER (1)

ADHD လို႔ လူသိမ်ားတဲ႔ ဒီေရာဂါကို ကေလးနဲ႔ လူငယ္ ၂ - ၅ ရာခိုင္နွုန္းခန္႔ ခံစား ေနရ ပါတယ္။ ဒီကေလး ေတြဟာ အာရံုစူးစိုက္မွဳ႔ နည္း ပါးျပီးလူမွဳ ဆက္ ဆံေရး နယ္ပယ္မွာ အဆင္မေျပမွဳ ေလးေတြ ၾကံဳေတြ႔ ရတတ္ ပါတယ္။ အေမရိကန္ နိဳင္ငံ မွာေတာ႔ ကေလး ဦးေရ (၂) သန္း ခန္႔မွာ ဒီေရာဂါ လကၡဏာေတြ ေတြ႔ရပါတယ္။

ADHD ေရာဂါကို ၁၈၄၅ ခုႏွစ္မွာ ေဒါက္တာ Heinrich Hoffman ကပထမဆံုး ေဖာ္ထုတ္ နိဳင္ခဲ႔ပါ တယ္။ ေဒါက္တာ Hoffman ဟာ စိတ္က်န္းမာေရး စာအုပ္ေတြ ေရးသားခဲ႔ျပီး ကဗ်ာဆရာ တစ္ဦးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ သူရဲ႔(၃) ႏွစ္သား အရြယ္ သားငယ္ကို ဖတ္ျပဖို႕ စိတ္ၾကိဳက္ စာအုပ္ မေတြ႔တဲ႔ အခါ ကိုယ္ တိုင္ ရုပ္ျပ ကဗ်ာ စာအုပ္ ေရးသားရာမွ ဒီ ေရာဂါကို သတိ ထားမိ သြားပါတယ္။ သူ႔ကဗ်ာ မွာ ကေလး အမ်ိဳးမ်ဳိးးရဲ႔ ပံုေလး ေတြနဲ႔ သူတို႔ရဲ႔ အမူအက်င္႔ ေလးေတြကို သရုပ္ေဖာ္ ထားပါတယ္။ The story of Fidgety Philip ဆိုတဲ႔ ကဗ်ာ ေလးဟာ ADHD ေ၀ဒနာရွင္ ေလး တစ္ေယာက္ကို အ တိအက် ပံုေဖာ္ ထားတဲ႔ ကဗ်ာေလး ျဖစ္ ပါတယ္။ အဲဒီ ကဗ်ာေလး ကို ဒီေနရာ မွာ ဖတ္ရွဳ နိဳင္ပါတယ္။

ADHD ေရာဂါ ဟာ အသက္ (၇)ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္ေတြမွာ အျဖစ္မ်ားျပီး အရြယ္ေရာက္ လာရင္ ေတာ႔ (၄၀- ၉၀) ရာခိုင္ႏွဳန္း ဟာသက္သာ ေပ်ာက္ကင္း သြားတတ္ ပါတယ္။ သူတို႔ ေလးေတြ ပံုမွန္ ကေလး ေတြလို ၾကီးျပင္း နိဳင္ဖို႔၊ ပတ္၀န္းက်င္ မွာ ၀င္ဆန္႔ နိုင္ဖို႔ မိဘ ေဆြမ်ိဳး ေတြ၊ ဆရာ၊ ဆရာမေတြနဲ႔ သူငယ္ခ်င္း အေပါင္းအသင္း ေတြရဲ႔ နားလည္ စာနာတတ္မွဳလိုအပ္ျပီး ဂရုဏာ ႏွင့္ ယွဥ္ျပီး ကူညီ ေဖးမ ေပးသင္႔ ပါတယ္။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

အဓိက ေရာဂါ လကၡဏာေတြ ကေတာ႔

(၁) အာရံု စူးစိုက္နိဳင္မွဳ မရွိျခင္း( Inattention)
(၂) ဂနာမျငိမ္ဘဲ အျမဲတမ္း လွဳပ္ရြေနျခင္း ( Hyperactivity)
(၃) လွဳ႔ံေဆာ္မွဳမ်ား ေၾကာင္႔ အာရံု ေျပာင္းတတ္ျခင္း( impulsivity)

ေရာဂါလကၡဏာေတြအေပၚမူတည္ျပီး ADHD ကို ေအာက္ပါအတိုင္္း(၃)မ်ိဳးခြဲျခားနိဳင္ပါတယ္။

(၁) hyperactive-impulsive type
(၂) Inattentive type
(၃) Combined type

(၁) Hyperactive type

ဒီကေလးေတြ ကေတာ႔ အျမဲတမ္း တက္ၾကြ ေနတတ္ျပီး အျငိမ္ မေန ပါဘူး။ မ်က္စိ ေရွ႔႔မွာ ရွိသမွ် ပစၥည္း ေတြနဲ႔ ကစား တတ္ပါတယ္။ မိသားစုနဲ႔ အတူ ညစာ ျပီးေအာင္ စားဖို႔၊ စာသင္ ခန္းထဲမွာအခ်ိန္ ျပည္႔ေအာင္ ထိုင္ဖို႔ ဆိုတာ ေတြဟာ သူတို႔ ေလးေတြ အတြက္ အလြန္ခက္ခဲတဲ႔ တာ၀န္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ခုံ ေတြကို အေၾကာင္းမဲ႔ လွဳပ္ေန တတ္ျပီး၊ အခန္း ထဲမွာ ဟိုေျပး ဒီေျပး ပတ္ ေျပး ေနတတ္ ပါတယ္။ ၾကမ္းျပင္ကို တဒုန္းဒုန္း ျမည္ေအာင္ ေျပးရတာ ႏွစ္သက္ျပီး၊ ေတြ႔သမွ် ပစၥည္း လက္ေဆာ႔တတ္ ပါတယ္။ စာသင္ခံုကို ခဲတံ နဲ႔ တေဒါက္ေဒါက္ ေခါက္ရတာ ကို အရသာေတြ႔ တတ္ပါတယ္။ ဆယ္ေက်ာ္သက္ ေတြမွာေတာ႔ ပံုစံက တစ္ မ်ိဳးပါ။ သူတို႔ကို ၾကည္႔ လိုက္ရင္ အျမဲ ဂနာမျငိမ္တဲ႔ အမူအရာေတြ ေတြ႔ရ တတ္ျပီး အလုပ္ ေပါင္း မ်ားစြာကို တစ္ျပိဳင္တည္း လုပ္ေန တတ္ပါတယ္။ တစ္ခု မွလည္း မျပီးပါဘူး။

(၂) Impulsive type

ေျချမန္ လက္ျမန္ ရွိလွပါတယ္။ ဦးေႏွာက္က မစဥ္းစားခင္ လက္က လုပ္ျပီး ေနပါျပီ။ ပါးစပ္က ေျပာျပီးေန ပါျပီ။ ေနာက္ျဖစ္လာမယ္႔ အက်ိဳးဆက္ ေတြကို မစဥ္းစားမိ တတ္ၾကပါဘူး။ စာသင္ခန္း ထဲမွာ ဆိုလွ်င္လည္း ေမးခြန္း မဆံုးခင္ အ ေျဖ ထ ေအာ္တတ္ ပါတယ္။ မွန္သလားမွား သလား သူ ဂရုမ စိုက္ပါဘူး။ အလွည္႔နဲ႔ လုပ္ရတဲ႔၊ ေစာင္႔ရတဲ႔ အလုပ္ေတြ မွာလည္း စိတ္မရွည္ ၾကပါဘူး။ အဲလို စရိုက္မ်ိဳး Mr.Bean ဇာတ္လမ္း တိုေလး ရွိပါတယ္။ ေဆးခန္းမွာ တန္းစီ ေစာင႔္ရမယ္႔ ဟာ မေစာင္႔ ခ်င္ေတာ႔ လူလည္ က်တဲ႔ ဇာတ္လမ္း ေလးပါ။ ဒီလို ကေလး ေလး ေတြကေတာ႔ စိတ္မရွည္ တတ္ၾကပါဘူး။ ထစ္ခနဲ ဆို ရန္ျဖစ္တတ္ ၾကပါတယ္။

(၃) Inattentive type

ဒီလို ကေလးေတြ က ေတာ႔ စိတ္ကို တစ္ေနရာ တည္းမွာ အာရံု စူးစိုက္ နိဳင္ဖို႔ ခဲယဥ္း ပါတယ္ ။ အလုပ္ တစ္ခုကို မိနစ္ အနည္းငယ္ ခန္႔ လုပ္ျပီး ရင္ ျငီးေငြ႔ လာတတ္ ပါတယ္။ အလုပ္ တစ္ခု မျပီးခင္ တစ္ျခား တစ္ခု ေျပာင္းတတ္ ၾကပါတယ္။ အိမ္စာေတြ ျပီးေအာင္ မလုပ္ တတ္ပါ ဘူး။ စာအုပ္၊ ေဘာလ္ပင္၊ ခဲတံေတြ ခဏခဏ ေပ်ာက္ရွ တတ္ပါတယ္။ စာသင္ဖို႔ ခက္ခဲ တတ္ျပီး ပညာေရး မွာ မထူးခြၽန္ တတ္ၾက ပါဘူး။ သူတို႔ ေလးေတြရဲ႔ ေလ႔က်င္ခန္း စာအုပ္ ေတြမွာ ၾကက္ေျခခတ္ ေတြ နဲ႔ ျခစ္ရာ၊ ဖ်က္ရာ ေတြက အရုပ္ဆိုး အက်ည္း တန္စြာ ေနရာယူ ထားတတ္ ၾကပါတယ္။

အထက္ပါ ေရာဂါ လကၡဏာ ေတြကို သာမန္ ကေလးေတြ မွာလည္း ေတြ႔ရွိ ရတတ္လို႔ တတ္ကြၽမ္း တဲ႔ ဆရာ၀န္ ေတြနဲ႔ ျပသျပီး မွသာ ADHD ေရာဂါ ဟုတ္မဟုတ္ ေျပာနိဳင္ ပါလိမ္႔မယ္္။ သာမန္ ကေလးေတြ မွာေတာ႔ ဒီလို လကၡဏာ ေတြ အျမဲ မရွိတတ္ ပါဘူး။ လနဲ႔ ခ်ီျပီး ၾကာလာျပီ ဆိုရင္ေတာ႔ သာမန္ မဟုတ္ဘဲ ADHD ျဖစ္နိဳင္ေျခ ကို ထည္႔သြင္း စဥ္းစားသင္႔ ပါတယ္။

ADHD နဲ႔ ေရာဂါ လကၡဏာတူတဲ႔ အျခား ျပႆနာ ေတြကေတာ႕ -

(၁) ကေလးဘ၀ မွာ ၾကီးမားတဲ႔ ေျပာင္းလဲမွဳ ျဖစ္ပြားျခင္း (မိဘမ်ား အိမ္ေထာင္ ကြဲျခင္း)
(၂) သတိ မထားမိတဲ႔ ၀က္ရူးျပန္ ေရာဂါအမ်ိဳးအစားjavascript:void(0)
(၃) နား အတြင္း ေရာဂါပိုး ၀င္ျပီး အၾကား အာရံုခ်ိဳ႔တဲ႔ျခင္း
(၄) ဦးေႏွာက္ကို ထိခိုက္ေသာ အျခား က်န္းမာေရး ျပႆနာမ်ား
(၅) စိတ္က်ေရာဂါ

တို႕ ျဖစ္ျပီး၊ စနစ္တက် စမ္းသပ္ ရွာေဖြ ရပါမယ္။
ADHD TV

ကေလးငယ္ႏွင္႔အိပ္ပ်က္ေရာဂါ

ကေလးငယ္ေတြအတြက္ပ်မ္းမွ်အားျဖင္႔တစ္ေန႔ကိုအိပ္ခ်ိန္ (၉)နာရီခန္႔လိုပါတယ္။အိပ္ေရးမ၀ျခင္းဟာကေလးေတြရဲ႔ပညာေရးနဲ႔လူမွဳေရး၊က်န္မာေရးေတြကိုထိခိုက္ေစနိဳင္ပါတယ္။
အိပ္ေရးပ်က္ရင္
(၁)မေတာ္တဆနဲ႔ထိခိုက္ဒဏ္ရာေတြရတတ္ပါတယ္။
(၂)အျပဳအမူပိုင္းဆိုင္ရာျပသနာမ်ား
(၃)စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာျပသနာမ်ား
(၄)မွတ္ဥာဏ္၊အာရံုစူးစိုက္မွဳႏွင္႔သင္ၾကားေရးဆိုင္ရာျပသနာမ်ား
(၅)စြမ္းေဆာင္ရည္က်ဆင္းျခင္း
(၆)ေႏွးေကြးးေလးလံျခင္း စတဲ႔ ျပသနာေတြေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။
အိပ္ေရးပ်က္တဲ႔ေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ႕
(၁)ေဟာက္ျခင္း
(၂)အိပ္ေနစဥ္အသက္ရွဴရပ္တတ္ျခင္း
(၃)ေန႔လယ္ေန႔ခင္းအိပ္ငိုက္ျခင္း
ကေလးအိပ္ေရး၀ေအာင္ မိဘမ်ားလုပ္ေဆာင္သင္႔သည္႔အခ်က္မ်ား
(၁)အိပ္ခ်ိန္သတ္သတ္မွတ္မွတ္လုပ္ေပးပါ။
(၂)အိပ္ယာ၀င္ပံုျပင္ေျပာေပးပါ။
(၃)မအိပ္ခင္ ၆နာရီအတြင္းေကာ္ဖီမတိုက္ပါနဲ႔
(၄)အခန္းကို ေမွာင္ေနေစျပီးအခန္းအပူခ်ိန္မွ်တပါေစ။
(၅)အသံဗလံမဆူညံပါေစနဲ႔။တီဗီ၊ေရဒီယိုမ်ားပိတ္ထားေပးပါ။
ကေလးငယ္ေတြဖ်တ္လတ္လန္းဆန္းျပီးဥာဏ္ရည္ထက္ေအာင္ဂရူစိုက္နိဳင္ၾကပါေစ။

က ကေလးငယ္ခ်စ္စဖြယ္...

ဒီတစ္ခါေတာ႔ကြၽန္ေတာ္ ရဲ႔သူငယ္ခ်င္း ဘေလာ႔ ပရိတ္သတ္မ်ားကို သားငယ္သမီးငယ္ေလးေတြရဲ႔ ကိုယ္ခႏၵာနဲ႔ ဦးေႏွာက္ပိုင္းဆိုင္ရာဖြံ႔ျဖိဳးမွဳ အဆင္႔ဆင္႔ကို သိသေလာက္ကေလးေျပာျပခ်င္ပါတယ္။အသက္ ၂ လ အရြယ္ ကစျပီး သားသားမီးမီးေလးေတြဟာ ျပံဳးတတ္ရယ္တတ္ေနပါျပီ။ကိုယ္က အသံေလးျပဳ လို႔ျဖစ္ျဖစ္၊အရုပ္ကေလးျပလို႔ျဖစ္ျဖစ္ ျမဴရင္ သူတို႔ျပဳံဳးတတ္ေနျပီ။အေဖ၊အေမ၊အဖိုး၊အဖြားေတြအတြက္ ေပ်ာ္စရာအခ်ိန္ေလးေတြေပါ႔။

အသက္ ေလးလအရယ္ဆိုရင္ေတာ႔သူတို႔ေလးေတြ တခစ္ခစ္ရယ္တတ္ေနၾကျပီေလ...ပါးစပ္ကေလးေတြျပဲျပီး ဟက္ဟက္ပက္ပက္ရယ္ေနတဲ႔သူတို႔ေလးေတြက အေဖအေမတို႔အေမာေျပေလးေတြေပါ႔...
ေမြးကင္စကေလးေလးေတြက ညဘက္ဆို တစ္ညလံုးမအိပ္ၾကဘူးတဲ႔႔။ဒါေၾကာင္႔ကေလးငိုသံေတြဆူညံေနတာေပါ႔။အသက္ေလးလ ကေန ေျခာက္လ အရြယ္ေရာက္မွာ တစ္ည လုံးအိပ္စက္ၾကပါသတဲ႔.။ေမေမတို႔ အိပ္ေရးမပ်က္ေတာ႔ဘူးေပါ႔...

အသက္ ၅-၆ လာမွာဆိုရင္ေတာ႔ကေလးေလးေတြက အမွီအခို တစ္ခုခုနဲ႔ ထိုင္တတ္ေနပါျပီ..ေခါင္းအံုးေလးကိုမွီျပီးျဖစ္ျဖစ္ေပါ႔...ရ လ ကေန ၉လအရြယ္ေရာက္ရင္ေတာ႔ အမွီအခိုကင္းကင္းနဲ႔ထိုင္တတ္ေနပါျပီ....ကြၽန္ေတာ္ပံုေလးေတြလွတယ္မလား
၈ လနဲ႔ ၉ လ အရြယ္ကေလးေလးေတြကေတာ႔ ေလးဘက္တြားသြားတတ္ေနပါျပီ...ေဖေဖနဲ႔ေမေမ ေမာေအာင္ထိန္းရတဲ႔အရြယ္ေပါ႔။
ေဖေဖေမေမ အလုပ္သြားရင္ လက္ကေလး ေ၀ွ႔ရမ္းျပီးနွဳတ္ဆက္တတ္ၾကတဲ႔သားသားမီးမီးေလးေတြ က အရမ္းခ်စ္စရာေကာင္းပါတယ္...(၉) လ အရြယ္ဆို စကားမေျပာတတ္ေပမယ္႔ ခ်စ္စဖြယ္အမူအရာေလးနဲ႔ႏွဳတ္ဆက္တတ္ေနပါျပီ...
အသက္ (၉) လနဲ႔ (၁)ႏွစ္အရြယ္ကေလးေတြကေတာ႔အစားအေသာက္ေတြကိုလက္နဲ႔စားတတ္ေနပါျပီ။သတိထားရမွာက သူတို႔ေလေတြက အစားအေသာက္တင္မက ေတြ႔တာအကုန္ပါးစပ္ထဲထည္႔တတ္ၾကတာပါပဲ..ေဖေဖေမေမတို႔သတိျပဳရမယ္႔အရြယ္ေပါ႔...
(၁)ႏွစ္အရြယ္မွာေတာ႔သူတို႔ေလးေတြ မတ္မတ္ရပ္နိဳင္ၾကပါျပီတဲ႔... ကိုင္စရာေလးရွိရင္လမ္းပါေလွ်ာက္တတ္ပါသတဲ႔...ခ်ိဳမိုင္မိုင္ ခ်ိဳမိုင္မိုင္ ဆိုျပီးေဖေဖေမေမတို႔ေပ်ာ္မဆံုးတဲ႔အခ်ိန္ေပါ႔..

တစ္လွမ္းႏွစ္လွမ္း သံုးေလးလွမ္း ....သူတို႔ေလးေတြ ၁ႏွစ္ ကေန ၁ႏွစ္ခြဲ အတြင္းေလွ်ာက္တတ္ေနၾကပါျပီ...
ကိုယ္ရင္ေသြးေလးက ကိုယ္ကို ေဖေဖေမေမစေခၚတာေလာက္ဘယ္အသံကမွ မခ်ိဳျမိန္၊မသာယာလွပါဘူး။ဒါေၾကာင္ပဲ သူတို႔ေလးေတြကို ဆည္းလည္းေလးေတြလို႔ေျပာၾကတာေပါ႔...ေဖေဖေမေမ ဆိုျပီးအသံစာစာေလးေတြထြက္တတ္တာ သူတို႔ေလးေတြ (၁)ႏွစ္အရြယ္မွာပါ....

ခ်စ္စရာရင္ေသြးငယ္ေလးမ်ားကိုပိုင္ဆိုင္ျပီးေပ်ာ္ရႊင္တဲ႔မိသားစုဘ၀ေလးေတြကို ပိုင္ဆိုင္နိဳင္ၾကပါေစ..
ေငြဇင္သူ

သားအိမ္တြင္းမွာတစ္ႏွစ္တာ

တစ္ေန႔ ကြၽန္ေတာ္ညီဆီက စာတစ္ေစာင္ေရာက္လာတယ္။အကိုေရ..ကြၽန္ေတာ္ေတာ႔ကေလးအေဖျဖစ္ေတာ႔မယ္ဗ်တဲ႔။ကြၽန္ေတာ္ခယ္မ အညာသူမွာကိုယ္၀န္ (၂)လရွိေနျပီဆိုပဲ။၀မ္းသာစရာေပါ႔။ကေလးအေဖနဲ႔အေမကၾကည္နဴးေနေလရဲ႔။အျပင္မေရာက္ေသးတဲ႔သူတို႔ကေလးေလးရဲ႔ဖံြ႔ျဖိဳးလာပံုေတြေမးလြန္းလို႔စိတ္၀င္စားတဲ႔သူေတြလည္းဖတ္ရေအာင္blog မွာတင္ေပးလိုက္ပါတယ္။
Conception -အမ်ိဳးသားရဲ႔ spermတစ္ေကာင္ဟာ အမ်ိဳးသမီးရဲ႔ သားဥ Ovum ကိုထုိုးေဖာက္၀င္ေရာက္ျပီးတယ္ဆိုရင္ပဲ Conception ကျပီးေျမာက္သြားပါျပီ။အဲဒီအခ်ိန္ခဏေလးမွာပဲသားေလးလား၊သမီးေလးလားဆိုတာ မ်ိဳးရိုးဗီဇအရဆံုးျဖတ္ျပီးပါျပီ။(၃)ရက္အတြင္းပဲ မ်ိဳးေအာင္တဲ႔သားဥဟာConceptionျဖစ္တည္ရာ ျပြန္(fallopian tube)ကေနသားအိမ္ထဲကိုခ်ီတက္လာပါေတာ႔တယ္။သားအိမ္ထဲေရာက္ေတာ႔သင္ေတာ္တဲ႔ေနရာတစ္ခုေရြးျပီးစခန္းခ်ဖို႔ျပင္ဆင္ေတာ႔တာေပါ႔။လိုအပ္တဲ႔အဟာရေထာက္ပံ႔မွဳေတြရဖို႔ အခ်င္း(placenta)ဆိုတာလည္းျဖစ္လာတယ္။

ေလးပတ္အၾကာ -ေလးပတ္အၾကာမွာေတာ႔ မ်က္ႏွာနဲ႔လည္ပင္းဟာေတာ္ေတာ္ေလးဖြံျဖိဳလို႔ေနပါျပီ။ရုပ္ေခ်ာလားမေခ်ာလားအဲေလာက္ဆိုသိျပီ။ႏွလံုးနဲ႔ေသြးေၾကေတြကေတာ႔တစ္စတစ္စဖြံျဖိဳးလာဆဲပါ။အဆုပ္၊အစာအိမ္နဲ႔အသဲကခုမွစျပီးဖြံျဖိဳးတာပါ။ကိုယ္၀န္ရွိမရွိစမ္းသပ္လို႔ရေနပါျပီ။တစ္လေပါ႔၂လအၾကာ- ဒီအခ်ိန္မွာေဘဘီေလးရဲ႔အရြယ္အစားက ဂရိတ္ဖရုအရြယ္ေလာက္ၾကီးေနပါျပီ။မ်က္လံုးနဲ႔မ်က္စိကေကာင္ေကာင္ပံုေပၚေနပါျပီ။ႏွာေခါင္ေလးကိုေတာင္ျမင္ရျပီဆိုပဲ။ေျခလက္စံုျပီ။လက္ေခ်ာင္ေလးေတြကပိုရွည္ျပီးထင္ရွားလာတယ္တဲ႔။

(၃)လ အၾကာ -ေဘဘီေလးက ၂လက္မခြဲေလာက္ရွည္ေနျပီ။စလွဳပ္ဖို႔ၾကိဳစားေနျပီ။ေမေမေလးမွာလည္းဗိုက္ကေလးစပူျပီတဲ႔။ႏွလံုးခံုန္သံကိုစျပီးၾကာေနရျပီ။ၾကည္ႏူးဖို႔ေကာင္းတယ္ဗ်။ၾကံဳရင္နားေထာင္ၾကည္႔။sex organ ေလးေတြလည္းကြဲကြဲျပာျပားျဖစ္စျပဳလာျပီ။
(၄) ၄လအၾကာ - အရြယ္အစားက ၄.၃ ကေန ၄.၆ လက္မေလာက္၊အေလးခ်ိန္က၂.၈ ေအာင္စေလာက္ေပါ႔။စေလးလာျပီ။ခ်က္ရဲ႔ေအာက္ ၃ လက္မေလာက္အထိ ေရြၾကဳတ္ေတာ္ပူျပီ။ကေလးမ်က္လံုးလွဳပ္တတ္လာျပီ။ႏွလံုးနဲ႔ေသြးေၾကာေတြအျပည္႔အ၀ဖြံျဖိဳးျပီးသြားပါျပီ။လက္ေဗြ ေျခေဗြေပၚေနျပီတဲ႔။ရုတ္ရုတ္ရုတ္ရုတ္ လုပ္လို႔မရေတာ႔ဘူး။

(၅)လအၾကာ - ၆လက္မနဲ႔ ၉ေအာင္စတဲ႔။တျဖည္းျဖည္းေနရာယူလာျပီ။ ခ်က္နာအထိတက္လာျပီ။အေဖနဲ႔အေမဗိုက္ကေလးၾကည္႔ျပီးၾကည္ႏူးလို႔ရျပီ။လက္မစုပ္တတ္ေနျပီ။တစ္ခါတစ္ေလ သမ္းေသးသတဲ႔။အီးအီးစပါေနျပီ။ေျခဆန္႔လက္ဆန္႔လုပ္ရင္အေမကသိသတဲ႔။

Ultra sound ရိုက္လို႔ရျပီ။သားေလးလား၊မီးေလးလားသိျပီ။ႏွလံုးခုန္တာ။ေျခလက္လွဳပ္တာျမင္ေနရျပီ။ဆရာ၀န္ကေတာ႔ေျပာလိမ္႔မယ္။အားလံုး အိုေကလို႔။

(၆)လအၾကာ- ၁.၄ေပါင္တဲ႔။အျပင္ကေပးတဲ႔အသံကို တုန္႔ျပန္တတ္ေနျပီတဲ႔။လွဳပ္ျပတတ္တယ္တဲ႔။တစ္ခါတစ္ေလႏွလံုးခုန္ျမန္လာတတ္တယ္တဲ႔။ပိုျပီးလွဳပ္လာတယ္တဲ႔။အတြင္နား ကေကာင္းေကာင္းဖံြ႔ျဖိဳးလာျပီဆိုေတာ႔သာအိမ္ထဲမွာေဇာက္ထိုးျဖစ္ေနလား၊တည္႔တည္႔ေနသလားသူသိေနျပီတဲ႔။ ၇)လအၾကာ - ၂ေပါင္ ၆ေအာင္စ ဆိုေတာ႔ေတာ္ေတာ္ေလးေနျပီ။position လည္းခဏခဏေျပာင္းတတ္တယ္တဲ႔။ဒီအခ်ိန္မွာေမြးခဲ႔မယ္ဆိုရင္ေတာင္အသက္ရွင္ဖိုအခြင္႔အလမ္းမ်ားလာျပီတဲ႔။ (၈)လအၾကာ(၄)ေပါင္ေလာက္ေလးေနျပီ။အေရျပားေလးေတြတျဖည္ျဖည္းတင္လာျပီ။အစကရွဳံ႔တြတြေလးေတြ။အခုမွ အေရျပာေအာက္ကို အဆီ(fat)ေတြစျပီး၀င္လာလို႔တင္္းလာျပီ။ဆရာ၀န္ကကေလးလွဳပ္တာကိုမွတ္ဖို႔ ဇယားေလးလုပ္ေပးပါလိမ္႔မယ္။ေသေသခ်ာခ်ာမွတ္ေနာ္။မၾကာခင္မွာပဲ ၀ါက်င္႕က်င္႕နိဳ႔ဦးရည္ထြက္လာပါေတာ႔မယ္။
(၈၀လေနာက္ပိုင္းဒီအခ်ိန္မွာေတာ႔ကေလးရဲ႔အေလးခ်ိန္ဟာတစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္မတူေတာ႔ပါဘူးတဲ႔။ပ်မ္းမွ်အားျဖင္႔ေတာ႔ ၁၂.၅ လက္မနဲ႔ ၅.၅ ေပါင္ေလာက္ရွိပါတယ္။ဦးေႏွာက္ကလွ်င္ျမန္စြာဖြံျဖိဳးလာပါျပီ။အဆုပ္လည္းေကာင္းေကာင္းဖံြ႔ျဖိဳးေနပါျပီ။မ်ားေသာအားျဖင္႔ကေလးရဲ႔ေခါင္းဟာအေမရဲ႔ညွပ္ရိုးကြင္းဘက္ကိုဦးတည္ေနျပီးအေျခအေနေပးရင္ထြက္ဖို႔ေခ်ာင္ေနပါျပီ။(၃၇)ပတ္ေက်ာ္ရင္ေတာ႔ေနေစ႔လေစ႔ေမြးတယ္လို႔ေျပာလိုရပါျပီ။

အူ၀ဲ...အူ၀ဲ ..အူ၀ဲ ...ရက္သတၱပတ္ (၄၀)ျပည္႔တဲ႔ေန႔ဟာ Due date ပါပဲ။ပုံမွန္အားျဖင္ (၃၈) weeks နဲ႔ (၄၂)ၾကားမွာဖြားတတ္ၾကပါတယ္။ဒီမွာတင္ပဲ သားအိမ္တြင္းဇာတ္လမ္းနိဂံုးခ်ဳပ္ပါျပီ။

အျပင္ေရာတာနဲ႔ငိုေလရဲ႔။