က်န္းမာေရးအေမးအေျဖမ်ား(၃)

ကြၽၽန္ေတာ္ အေဖက အသက္ (၅၇) ႏွစ္ရွိပါျပီ။ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ေရာဂါရတာ(၂) ၾကိမ္ရွိပါျပီ။ ကြၽန္ေတာ္ အသက္ကေတာ႔ (၃၄) ႏွစ္ပါ။ ကြၽန္ေတာ္ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါ ရနိဳင္လားဆရာ။ဘာေတြလုပ္ဖို႔ လိုပါသလဲဘယ္ လို စမ္းသပ္စစ္ေဆးမွဳေတြ လုပ္သင္႔ ပါသလဲဆရာ။

ေျဖ။ မိဘေတြမွာ နွလံုးေသြး ေၾကာက်ဥ္း ေရာဂါ ရွိေနရင္ ေတာ႔သင္လည္းဒီေရာဂါရနိဳင္ေျခရွိပါတယ္။မိဘေတြကအသက္
(၆၀)ေအာက္မွာ ဆိုရင္ေတာ႔ပိုျပီးေတာရနိဳင္ေျခရွိပါ တယ္။ အ သက္(၃၄)ႏွစ္ရွိျပီျဖစ္တဲ႔ခင္ဗ်ားအေနနဲ႔Healthy life styleနဲ႔ေနထိုင္ဖို႕အေရးၾကီး ပါ တယ္။ ေသြးဖိအားပံုမွန္ တိုင္းတာျခင္း၊ေသြးတြင္းသၾကားဓါတ္၊ကိုယ္လက္စထ ေရာဓါတ္မ်ား တစ္ႏွစ္ တစ္ခါစစ္ေဆးျခင္းတို႔ ေဆာင္ရြက္ ရပါမယ္။ရလဒ္ေတြက မေကာင္း ဘူးဆို ရင္ေတာ႔ ဆရာ ၀န္ညြန ္ၾကားသည္႔ အတိုင္း မၾကာခဏ စစ္ေဆးဖို႔ လိုပါ တယ္။ကိုယ္ကာယေလ႔က်င္႔ခန္း မွန္မွန္လုပ္ဖို႔လ ုိုသလိုအဆီႏွင္႔အငန္ဓါတ္ေတြကိုလည္းေန႔စဥ္ အစားအစာေတြ မွာေလ်ာ႔ခ်ဖို႔၊ လိုအပ္ရင္ေရွာင္ ဖို႔လိုပါတယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္သံုး ျခင္း၊ တဆင္႔ခံေဆးလိပ ္ေသာက္သံုးျခင္း စတာေတြကိုသ တိထား ေရွာင္က်ဥ္ရပါမယ္။အဓိကသိထားရမွာက မိဘေတြမွာ ေရာဂါရွိေပမယ္႕သင႔္္အေနနဲ႔ က်န္းမာေရးသတိ ရွိရွိ ေနထိုင္စားေသာက္သြား မယ္ဆိုလွ်င္ ေရာဂါရနိဳင္တဲ႔ အခြင္႔အလမ္းကိုေလ်ာ႔ခ်နိဳင္ပါတယ္။

ေမး။ဆရာေရ။ကြၽန္ေတာ္ကေတာ႔ ႏွလံုးေရာဂါနဲ႔ အကိုက္ခဲေပ်ာက္ ေဆးအက္စပရင္ဘယ္လို ဆက္စပ္မွဳရွိတယ္ဆိုတာနာမလည္းဘူး
ဗ်။သတင္းစာမွာေတာ႔အက္စပရင္သာက္ရင္ ႏွလံုးက်န္းမာေရးအတြက္ေကာင္းဆိုပဲ။ နားလည္ေအာင္ရွင္းျပေပးပါအံုးဆရာ။

ေျဖ။အက္စပရင္ ေန႔စဥ္ ေသာက္တယ္ ဆိုတာႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ဘူးသူေတြ၊ေလျဖတ္ေလငန္း ေရာဂါ ျဖစ္ဘူးသူေတြ ျပန္မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ဖို႔ပါ။ေသြး မတိတ္သူေတြ၊ အစာအိမ္ အနာရွိသူေတြကလြဲရင္က်န္တဲ႔ သူေတြ အားလံုးသံုးစြဲ သင္႔ပါတယ္။အက္စ ပရင္ ကို အလြယ ္တကူ ရရွိနိဳင္ေပမယ္႔ ဆရာ၀န္ မညႊန္ ၾကားဘဲ နဲ႔ေတာ႔ မသံုးစြဲ သင ္႔ပါ ဘူး။ အက္စပရင္ ကို ေန႔စဥ္ေသာက္ သံုးလွ်င္ရလာနိဳင္တဲ႔ေကာင္းက်ိဳးဆိုးက်ိဳးေတြကဆရာ၀န္နဲ႔ အရင္တိုင္ပင္သင္႔ပါတယ္။

က်န္းမာေရးအေမးအေျဖမ်ား(၂)

(၄)ေမး။ကြၽန္ေတာ္ကညအိပ္ရင္ေဟာက္တတ္္ပါတယ္ဆရာ။ေဟာက္တဲ႔သူေတြမွာႏွလံုးေရာဂါျဖစ္တတ္တတ္တယ္တဲ႔။အဲဒါဟုတ္ပါသလားဆရာ။

ေျဖ။ေဟာက္တာသက္သက္ကေတာ႔ျပသနာမရွိတတ္ပါဘူး။ဒါေပမယ္႕ >ေဟာက္တယ္ဆိုတာတစ္ခါ>တစ္ေလ Obstructive Sleep Apnea ရဲ႔လကၡဏာေတြျဖစ္တတ္ပါတယ္။Obstructive Sleep Apnea  ဆိုတာအိပ္ေနစဥ္အသက္ရွဴရပ္သြားတတ္တာမ်ိဳးပါ။အဲဒီေရာ ဂါဟာေသြးတိုးျခင္း၊ႏွလံုးခုန္ မူမမွန္ျခင္း၊ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းျခင္းစတဲ႔ေရာဂါေ၀ဒနာေတြရရွိဖို႔အခြင္႔အလမ္းပိုမွားပါသတဲ႔။

(၅)ကြၽန္မကေတာ႔ဆရာ၊ရွိသင္႔တဲ႔အေလးခ်ိန္ထက္ေပါင္(၅၀)ေလာက္ပိုေနပါတယ္ဆရာ။ေလ႔က်င္႔ခန္းလည္းပံုမွန္လုပ္ပါတယ္ဆရာ။တစ္ရက္ကိုမိနစ္(၃၀)၊တစ္ပတ္ကို(၃)ရက္လုပ္ပါတယ္ဆရာ။ အစားအေသာက္ကို္ဂရုစိုက္ျပီးစားပါတယ္။အသီအႏွံကိုပဲအေလးေပးျပီးစားပါတယ္ဆရာ။ဒါေပမယ္႔ကိုယ္အေလးခ်ိန္မက်ဘူးျဖစ္ေနလို႔ႏွလံုးက်န္းမာေရးအတြက္စိုးရိမ္ရေသးလားဆရာ။

ေျဖ။စိုးရိမ္ရပါတယ္။အ၀လြန္ျခင္းဟာႏွလံုးေရာဂါျဖစ္ေစတဲ႔ အဓိကအေၾကာင္းအရင္း တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။အလြန္ျခင္းေၾကာင္႔ေသြး တြင္း ကိုယ္လက္စထေရာ တက္ျခင္း၊ေသြးေပါင္ တက္ျခင္း ႏွင္႔ဆီးခ်ိဳေရာဂါမ်ားျဖစ္ပြားနိဳင္ပါတယ္။ထိုမွတဆင္႔ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါရရွိခံစားရပါလိမ္႔မယ္။ခါးမွာအဆီေတြစုေနတဲ႔သူေတြဟာအျခား Risk Factor ေတြမရွိသည္ပင္လွ်င္ႏွလံုးေသြးေၾကာ က်ဥ္းေရာဂါႏွင္႔ေလျဖတ္၊ေလငန္းေရာဂါေတြရရွိနိဳင္ဖို႔အခြင္႔ အလမ္းပိုမ်ားပါတယ္။ကိုယ္အေလးခ်ိန္(၁၀)ေပါင္ခန္႔ေလွ်ာ႔ ခ်နိဳင္ရံုနဲ႔သိ သိသာ သာအက်ိဳးရွိ လာနိဳင္ပါတယ္။ ယခုလုပ္ေနတဲ႔ကိုယ္ လက္ေလ႔က်င္႔ခန္းေတြကိုအခ်ိန္အနည္းငယ္တိုးျပီးလုပ္ပါလို႔တိုက္လိုပါတယ္။

က်န္းမာေရးအေမးအေျဖမ်ား

ဒီတစ္ခါေတာ႔ စာဖတ္ပရိတ္သတ္ေတြအတြက္ ႏွလံုးက်န္းမာေေရးနဲ႔ပက္သက္တဲ႔စိတ္ ၀င္စားဖြယ္အေမး

ေျဖေတြကိုတင္ျပသြားပါမယ္။ 

(၁)ေမးကြၽန္မကမီးယပ္ေသြးဆံုးျပီးသား အမိ်ဳးသမီျဖစ္ျပီး တက္တက္ၾကြၾကြနဲ႔ကိုယ္လက္ လွဳပ္ရွားအားက

စားကိုပံုမွန္လုပ္ပါတယ္။ ပံုမွန္က်န္းမာေရး စစ္ေဆးမွဳျပဳလုပ္ရာမွာ က်န္းမာေရးအတြက္ေကာင္းတယ္ဆို

တဲ႔ HDL ကိုလက္စထေရာပမာဏမ်ားေနပါတယ္။ ထို႔အတူပဲ Total ကိုလက္စထေရာ ပမာဏဟာလည္း

250 mg/dl ရွိလို႔မ်ားေနပါတယ္။ဆိုးရိမ္ရပါသလားေဒါက္တာ။

ေျဖ။အေမရိကန္ ႏွလုံးေရာဂါအထူးကု အဖြဲ႔ရဲ႔အဆိုအရ သင္႔ရဲ႔ Total ကိုလက္စ ထေရာပမာဏ ဟာ200 

mg/dl ေအာက္မွာပဲရွိသင္႔ု ပါတယ္ဒီထက္ မ်ားရင္ေတာ႔ႏွလံုးေရာဂါေလျဖတ္ေလငန္းေရာဂါေတြ ခံစားရ

ဖို႔အခြင္႔အလမ္းပိုမ်ားပါတယ္။Total  ကိုလက္စထေရာ ပမာဏ 250 mg/dl ရွိတဲ႔သူတစ္ေယာက္အေနနဲ႔

 LDL ကိုလက္စထေရာ ပမာဏ ဘယ္ေလာက္ရွိ တယ္ဆိုတာကိုသိဖို႔အေရးၾကီးပါတယ္။LDL ကိုလက္ စ

ထေရာ ပမာဏဟာ 100mg/dl ထက္မပို သင္႔ပါဘူး။ ကိုယ္ကာယေ လ႔က်င္ခန္းကိုမွန္မွန္ ဆက္ လုပ္ျပီး

အသီးအရြက္၊ပဲနဲ႔ဟင္းသီးဟင္းရြက္အဆီစတဲ႔ က်န္းမာေရးကိုအေထာက္အကူျပဳတဲ႔အစားအေသာက္ေတြ

ကိုစားသံုးဖို႔အၾကံျပဳလိုပါတယ္။ဒါနဲ႔မွမလံုေလာက္ဘူးဆိုရင္ေတာ႔ statin ေခၚေဆး၀ါးမ်ားကိုသံုးစြဲရပါမယ္။

(၂)ေမး။ကြၽန္ေတာ္အသက္က ၅၀ ပါဆရာ။ က်န္းမာေရးက လည္းေဒါင္ေဒါင္ျမည္ပါပဲ။ အရပ္က ၅ေပ၁၀

လက္ မရွိျပီး  ၁၈၅ေပါင္ ရွိပါတယ္။ ကိုယ္ကာယေ လ႔က်င္ ခန္းလည္းတစ္ပတ္ ကို ၄ ၇က္လုပ္ ပါ တယ္။

တစ္ခါလုပ္ရင္ေတာ႔ နာရီ၀က္ခန္႔ ၾကာပါတယ္ဆရာ။အစား အေသာက္ကို လည္းက်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညြတ္

ေအာင္စားပါတယ္။ဒါေပမယ္႔ကြၽန္ေတာ္ ကိုလက္ စထေရာပမာဏက 240 mg/dl ရိွေနတယ္ဆရာ။   မိ

သားစုဆရာ၀န္ကေတာ႔ေဆးေသာက္ခိုင္းေနတယ္။ေဆးမေသာက္လို႔ရတဲ႔နည္းေလးရွိရင္ေျပာျပပါခင္ဗ်ာ။

ေျဖ။ေ လ႔က်င္႔ခန္းပံုမွန္လုပ္တယ္။ က်န္းမာေရးနဲ႔ညီညြတ္ေအာင္စားတယ္ ဆိုကတည္းကမွန္ကန္တဲ႔လမ္း

ေၾကာင္းေပၚေရာက္ေနပါျပီ။ဒီအတိုင္းဆက္ထိန္းထားပါ။မေကာင္းတာ တစ္ခုက ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အနညး္

ငယ္တက္ေနပါတယ္။ BMI ၂၆.၅ ဆိုတာမ်ား ပါတယ္။ပံုမွန္က ၂၅ ေအာက္မွာရွိ သင္႔ပါတယ္ ။(BMI  ကို

ဒီေနရာ မွာတြက္ခ်က္နိဳင္ပါတယ္။)ကိုလက္စထေရာပမာဏက်ဖို႔ဆိုရင္အစားအေသာက္ကို လည္းဂရုျပဳဖို႔

လိုပါတယ္။အသီးအရြက္ မ်ားမ်ားစားျပီး အဆီ အဆိမ္႔၊အခ်ိဳနဲ႔  အရက္ေသစာေသာက္စားတာကိုေ လွ်ာ႔ခ်
သင္႔ပါတယ္။ဒါေတြကိုလိုက္နာျပီးရင္ေတာ႔သင္႔ရဲ႔ကိုလက္စထေရာ ပမာဏကိုျပန္စစ္ၾကည္႔ပါ။ လက္ ခံနိဳင္ 

လာက္တဲ႔ပမာဏအထိက်ဆင္းသြားတာေတြ႔ပါလလိမ္႔မယ္။

(၃)ေမး။ကြၽန္ေတာ္႕အသက္ ၄၅ႏွစ္ပါဆရာ။ ကြၽန္ေတာ္ကို ဆရာ၀န္က Lipitor ေသာက္ခိုင္း ပါတယ္။ အ

ၾကာၾကီးေသာက္ရရင္ ဘယ္လိုေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြရနိဳင္သလဲဆရာ၊

ေျဖ။ ခင္ဗ်ားဒီလိုစိုးရိမ္ တတ္တာေ ကာင္းပါတယ္ တစ္ကယ္ေတာ႔လူနာတိုင္း ကိုယ္ေသာ က္မဲ႔ေဆးနဲ႔ပက္

သက္ျပီးဘာ ေၾကာင္႔ေ သာက္ရတယ္၊ဘာ ဆိုးက်ိဳးေတြရွိ တယ္ဆိုတာကို သိဖို႔လိုပါတယ္။အခုလို ကိုလက္

စထေရာ က်ေဆးေတြ ကိုေဆး မေသာက္ ဘဲ မျဖစ္နိဳင္ ဘူးဆို ေသခ်ာမွသံုးစြဲ သင္႔ပါတယ္။ သာမန္ အား

ျဖင္႔Lipitor မွာေ ဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး ၾကီးၾကီးမားမား မရွိပါဘူး။အသည္းအင္ ဇိုင္းပမာဏ အနည္း ငယ္ တက္

တတ္ျပီး၊ၾကြက္သားေတြနာက်င္ကိုက္ခဲတတ္ပါတယ္။ေဆးပမာဏေလ်ာ႔ျပီးျဖစ္ေစ၊အျခားေေဆးတစ္မ်ိဳးမ်ိဳး

ကိုေျပာင္းျပီးျဖစ္ေစသံုးစြဲသင္႔ပါတယ္။

(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)