Smoking and Heart

ေဆးလိပ္ႏွင္႔ ႏွလံုးေရာဂါ
ေဆးလိ္ပ္မေကာင္းေၾကာင္းေရး လြန္းလို႔ေဆးလိပ္ ကုမၸဏီေတြက အျမင္ကပ္ေနေလာက္ျပီ ထင္ပါတယ္။ႏွစ္စဥ္ စက္တင္ဘာလ ၂၈ရက္ေန႔က ကမၻာ႔ႏွလံုး မ်ားေန႔ျဖစ္ ပါတယ္။ကမၻာ႔ ႏွလံုးေစာင္႔ေရွာက္ေရး အဖြဲ႔ၾကီးမွ ဦးစီးျပီးွ နွစ္စဥ္ က်င္းပေနတဲ႔ ဒီေန႔မွာ တစ္ခုခုေရး ခ်င္တာနဲ႔ ေဆးလိပ္မ ေကာင္းေၾကာင္း ကိုပဲေရးဖို႔ ဆံုးျဖတ္လိုက္ပါတယ္။ဒီႏွစ္ကမၻာ႔ႏွလံုး မ်ားေန႔ရဲ႔ ေဆာင္ပုဒ္ကလည္း ႏွလံုးအႏၱရာယ္ သိရွိကာကြယ္(Do you know your risk?) ဆုိေတာ႔ စာဖတ္သူေတြထဲ မွာမသိ တဲ႔သူသိေအာင္သိျပီးသားသူပိုျပီး သတိထား မိေအာင္ ဒီေခါင္းစဥ္ေလး ကိုေရြးခ်ယ္လိုက္ ပါတယ္။

သိျပီးသားသူဆို တဲ႔ထဲ မွာဆရာ၀န္ေတြက ထိပ္ဆံုးကပါ။ကြၽန္ေတာ္အခု စာသင္ေနတဲ႔ေဆးရံု က ႏွလံုးအထူး ကုေဆးရံုၾကီးတစ္ခုပါ။Ward တစ္ခုထဲ မွာ အတူတူ အလုပ္လုပ္ ေနတဲ႔ လက္ေထာက္ ဆရာ၀န္(၁၅) ေယာက္ခန္႔ ရွိပါတယ္။သူတို႔ရဲ႔ DUTY COAT ထဲမွာေဆးလိပ္ ဘူးကိုယ္စီ ရွိၾကပါတယ္။မနက္ပိုင္း လူနာၾကည္႔ခ်ိန္ျပီးတာနဲ႔ smoking zone(ေဆးလိပ္ေသာက္ ရန္ သတ္မွတ္ ထားေသာေနရာ) ကိုေျပးၾက တာပါပဲ။သူတို႔အတြက္ လူနာၾကည္႔ခ်ိန္ (၁)နာရီေလာက္ကို ခက္ခက္ခဲခဲ ျဖတ္ေက်ာ္ခဲ႔ ရပံုပါပဲ။ေနာက္ ပါေမာကၡၾကီး။ သူကေတာ႔ေန႔လည္းပိုင္း စာသင္ခန္းမွာ (၄၅)မိနစ္စာသင္ျပီး တာနဲ႔ ေဆးလိပ္ေသာက္ နားခ်ိန္ေပး ပါတယ္။ ေဆးလိပ္တစ္လိပ္ကုန္မွ စာသင္ခန္း ကိုျပန္လာပါတယ္။ဆရာ၀န္ေတြ ကိုယ္တိုင္နစ္ကိုတင္း ရဲ႔သားေကာင္ေတြ ျဖစ္ေနၾကပါတယ္။

သာမန္စာဖတ္ သူေတြကေတာ႔ ေဆးလိပ္နဲ႔ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္း ဆိုင္ရာေရာဂါေတြ ဆက္ႏြယ္ေန တယ္ဆိုတဲ႔အေၾကာင္းသိျပီးၾကမွာပါ။ ႏွလံုးက်န္းမာေရးနဲ႔ ပက္သက္ရင္ေတာ႔ သိတဲ႔သူနည္းပါလိမ္႔မယ္ငယ္ငယ္ကျမန္မာရုပ္ျမင္သံၾကား မွာပညာေပးဇာတ္လမ္းတိုေလးၾကည္႔ဖူးပါတယ္။ က်န္းမာေရး၀န္ၾကီး ဌာနကေတာ႔နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ တတ္နိဳင္သမွ် ပညာေပးေနတာပါပဲ။

ႏွလံုးေရာဂါ ေတြျဖစ္ေစနိဳင္တဲ႔ အေျခခံအေၾကာင္း အရင္းေတြထဲ မွာ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းက အဓိက အခ်က္တစ္ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ေန႔စဥ္ေဆးလိပ္ ဘယ္ႏွစ္လိပ္ေသာက္တယ္ ဆိုတဲ႔အခ်က္ က ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္ပြား မွဳ အေပၚမွာတိုက္ရိုက္အက်ိဳးသက္ေရာက္ပါတယ္။မ်ားမ်ားေသာက္ေလ ျဖစ္ဖို႔ အလားအလာပိုမ်ားေလပါပဲ။ေန႔စဥ္ေဆးလိပ္ တစ္ဘူးကုန္ေအာင္ ေသာက္တဲ႔ သူဟာ ေဆးလိပ္လံုး၀ မေသာက္တဲ႔ သူနဲ႔စာရင္ ႏွလံုးေရာဂါ ျဖစ္နိဳင္ေျခ (၂)ဆပိုမ်ားပါတယ္ေဆးလိပ္လည္းေသာက္တယ္သေႏၱတားေဆးေတြလည္းသံုးစြဲ
တယ္ဆိုတဲ႔အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ေတာ႔ ျဖစ္နိဳင္ေျခပို မ်ားပါတယ္။

ေဆးလိပ္ေသာက္တယ္ဆိုတဲ႔ ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွာ တဆင္႔ခံေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း (secondhand smoke) လည္းပါ၀င္ပါတယ္။ ႏွစ္စဥ္ ႏွလံုးေရာဂါေၾကာင္႕ ေသဆံုးသူ ၃၅၀၀၀ ခန္႔ဟာ ဒီလို တဆင္႔ခံေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း ႏွင္႔တိုက္ရိုက္ဆက္စပ္ေနတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

ေဆးလိပ္ႏွင္႔ႏွလံုးေရာဂါ ဘယ္လိုဆက္စပ္ေနသလဲ
ေဆးလိပ္မွာ အဓိကပါ၀င္တဲ႔ နီကိုတင္းဓါတ္က
(၁) ႏွလံုးအတြက္လိုအပ္တဲ႔ ေအာက္ဆီဂ်င္ ရရွိမွဳ ကိုနည္းပါးေစ ပါတယ္။
(၂) ေသြးဖိအားကို မ်ားေစျပီး ႏွလံုးခံုနွဳန္းကို ျမန္ေစပါတယ္။
(၃) ေသြးခဲေအာင္ အားေပးပါတယ္။
(၄) ႏွလံုးေသြးေၾကာ အပါအ၀င္ ေသြးေၾကာအားလံုးဧ။္ နံရံမွဆဲလ္မ်ားကိုထိခိုက္ပ်က္ဆီးေေစပါတယ္။

ေဆးလိ္ပ္ျဖတ္ျခင္းဧ။္ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား
(၁) အသက္ကို ရွည္ေစပါတယ္
(၂)ႏွလံုးေရာဂါ၊ ေသြးတိုးေရာဂါ ႏွင္႔ ကင္ဆာေရာဂါ မ်ားျဖစ္ပြားနိဳင္ေျခ ကို ေလ်ာ႔နည္းေစပါတယ္။
(၃)ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ လည္ေခ်ာင္နာျခင္းမ်ား ကင္ေ၀းျပီး အေမာအပန္းခံနိဳင္လာပါတယ္။
(၄)အသားအေရတြန္႔ျခင္း၊ အရြယ္မတိုင္ခင္ အိုမင္းရင္႔ေရာ္ျခင္ကို ကာကြယ္ေပးျပီး နဳပ်ိဳေစပါတယ္။
(၅)အရသာခံ ျခင္း အနံ႔ခံျခင္းစတဲ႔ အာရံုမ်ားကိုတိုးတက္ေစပါတယ္။
(၆)ေငြေၾကးအကုန္အက်သက္သာပါတယ္။
(၇)ေဆးလိပ္ေငြ႔ကင္းစင္တဲ႔ ေပ်ာ္စရာမိသားစုေလး ကိုပိုင္ဆိုင္နိဳင္ပါတယ္။

ေဆးလိပ္ ဘယ္လိုျဖတ္ၾကမလဲ
ေဆးလိပ္မေကာင္းေၾကာင္း လည္းေျပာျပီးျပီ။ ေဆးလိပ္မေသာက္ရင္ ဘာေတြေကာင္းမယ္ ဆိုတာလည္း ေျပာျပီးျပီ။ေဆးလိပ္ဘယ္လို ျဖတ္ရမလဲ ဆိုတဲ႔ ေမးခြန္းေတြကို ခဏခဏ အေမးခံရဖူးပါတယ္။ေဆးလိပ္ျဖတ္တယ္ဆိုတာ ဆရာေျပာသေလာက္မလြယ္ပါဘူး ဆိုတဲ႔ သူေတြလည္းၾကံဳဖူးပါတယ္။မလြယ္ဘူးဆိုတာ ကိုယ္တိုင္မေသာက္ေပမယ္႔ ရိ္ပ္စားမိပါတယ္။ သို႔ေပမယ္႔လည္း မိမိေကာင္းက်ိဳး၊ မိသားစုေကာင္းက်ိဳး ေရွ႔ရွဴျပီး ၾကိဳးစားသင္႔ပါတယ္။

ေဆးလိပ္ျဖတ္မယ္ လို႔ဆံုးျဖတ္တဲ႔ အခါမွာ မိမိကိုယ္တိုင္ ကျပတ္သားဖို႔ လိုပါတယ္။ လိုလိုခ်င္ခ်င္ ရွိရပါမယ္။ရည္းစားကျဖတ္ခိုင္းလို႔ဆိုတာထက္မိမိကို္ယ္တိုင္ မေသာက္သင္႔ေတာ႔ဘူး၊ ျဖတ္ကို ျဖတ္ရမယ္ဆိုတာမ်ိဳး ျဖစ္သင္႔ပါတယ္။ပထမဆံုးလုပ္ရမွာ က ေဆးလိပ္ျဖတ္မယ္႔ေန႔ကိ ေရြးရပါမယ္။ဒီေန႔ျဖတ္ရမယ္လို႔ မဆိုလိုပါဘူး။ဥပမာ ေအာက္တိုဘာ ၁၅ ရက္ေန႔ ေဆးလိပ္ျဖတ္မည္ဆိုတာမ်ိဳးေပါ႔။ရက္ေရြးျပီးရင္ တိတိက်က် လုပ္ရပါမယ္။ ဘာအေၾကာင္းနဲ႔ မွရက္ေနာက္ဆုတ္သြားတာမ်ိဳးမျဖစ္သင္႔ ပါဘူး။

1. ဘာေၾကာင္႔ေဆးလိပ္ျဖတ္ဖို႔ ေရြးခ်ယ္ခဲ႔တယ္ဆိုတာ ေရးသားျပီး ေန႔စဥ္ ျပန္ျပန္ဖတ္ပါ။ဥပမာ ေဆးလိပ္ရဲ႔ ဆိုးက်ိဳးေတြကို ေရးခ်ျပီး ေန႔စဥ္ ျပန္သတိရေအာင္ ဖတ္ပါ။



2. ဘာလိုအခ်ိန္ေတြ မွာေဆးလိပ္ ေသာက္တယ္၊ဘာေၾကာင္႔ေဆး လိပ္ေသာက္တယ္၊ ေဆးလိပ္ ေသာက္တဲ႔ အခ်ိန္ေတြမွာ ဘာေတြလုပ္ေနတယ္ ဆိုတာကို စာရြက္နဲ႔ ေရးခ်ျပီး မိမိေဆးလိပ္ေသာက္ရ ျခင္း အေၾကာင္းအရင္းကို ဆန္းစစ္ပါ။



3. လံုး၀ အျပီးအပိုင္ မျဖတ္ခင္ ေသာက္ေနက် အခ်ိန္ေတြမွာ မေသာက္ဘဲ ေနၾကည္႔ပါ။ ဥပမာ အလုပ္နားခ်ိန္၊ ညစာ စားျပီခ်ိန္။



4. ေဆးလိပ္ေသာက္ခ်င္ စိတ္ေပးလာရင္ တစ္ခုခုလုပ္ဖို႔ စာရင္ျပဳစုထားပါ၊ ဥပမာ ပီေက၀ါးမယ္။ေရကူးမယ္။



5. Chantix and Wellbutrin ကဲ႔သို႔ေဆးလိပ ္ျဖတ္ေဆးမ်ား၊ နစ္ကိုတင္း Gumမ်ားကိုလည္းသံုးစြဲနိဳင္ပါတယ္ နီးစပ္ရာဆရာ၀န္ ႏွင္႔တိုင္ပင္သံုးစြဲ ရပါမယ္။

အေနာက္နိဳင္ငံေတြ မွာေတာ႔ ေဆးလိပ္ျဖတ္သူေတြ စုစည္းထားတဲ႔ အသင္းအဖြဲ႔ေတြရွိပါတယ္။အေတြ႔အၾကံဳ ဖလွယ္ျခင္းအၾကံဥာဏ္ရယူျခင္းမ်ား ျဖင္႔ အက်ိဳးရွိေစပါတယ္။

ေဆးလိပ္ျဖတ္ျပီဆိုတာနဲ႔ ေနာက္အေရး ၾကီးတဲ႔အခ်က္ က ျပန္မေသာက္ျဖစ္ေအာင္ ထိန္းနိဳင္ဖို႔လိုပါတယ္။ဒီအတြက္ ေအာက္ပါအခ်က္ေလးမ်ားကို ဂရုစိုက္ျပီးလိုက္နာသင္႔ပါတယ္။

1. ေဆးလိပ္၊မီးျခစ္၊ေဆးလိပ္ျပာခြက္စတာေတြကို လံုး၀စြန္႔ပစ္လိုက္ပါ။


2. အနီးပတ္၀န္းက်င္မွာ ေဆးလိပ္မေသာက္ဖို႔ သူငယ္ခ်င္းေတြ ကို ေျပာပါ။တားျမစ္ပါ။


3. ေဆးလိပ္ကို သတိရတိုင္း မိမိက်န္မာေရးေကာင္းမြန္လာမွာကို ေတြးျပီးေျဖသိမ္႔ပါ။


4. ေဆးလိပ္ေသာက္ခ်င္စိတ္ျဖစ္ လာတဲ႔အခါ အသက္ျပင္းျပင္းရွဴျပီး(၁၀)စကၠန္႔ခန္႔ေအာင္႔ထားပါ။ေျဖးညွင္းစြာ ရွဴထုတ္ပါ။ေဆးလိပ္ေသာက္ခ်င္စိတ္ေပ်ာက္တဲ႔ အထိ အၾကိမ္ၾကိမ္ ျပန္လုပ္ပါ။


5. လက္ကို မအားေအာင္တစ္ခုခုလုပ္ေနပါ။ ဥပမာ …ခဲတံျဖင္႔ ကစားေနပါ။


6. ေဆးလိပ္နဲ႔ ပက္သက္ေနတဲ႔ မိမိရဲ႔ လူေနမွဳ ပံုစံကိုျပင္ပါ။ လမ္းေလွ်ာက္၊ေရကူး ေလ႔က်င္႔ခန္းမ်ား လုပ္ပါ။


7. ပီကယ္ ၀ါးပါ။ေဆးလိပ္အစားထိုး အစားအစာကို သတိထားေရြးခ်ယ္ပါ။သၾကားဓါတ္မမ်ားပါေစႏွင္႔


8. ေရမ်ားမ်ားေသာက္ပါ။အရက္ႏွင္႔ ကဖင္းဓါတ္ပါေသာအခ်ိဳရည္မွားကိုေရွာင္ပါ။

ေဆးလိပ္ျဖတ္လကၡဏာမ်ား
ေဆးလိပ္မွာပါတဲ နစ္ကိုတင္းဓါတ္ေၾကာင္႔ ေဆးလိပ္ျဖတ္စမွာ ခႏၶာကိုယ္ က ေဆးလိပ္ေတာင္းတတ္ပါတယ္။ဂဏာမျငိမ္ျခင္း၊စိတ္တိုလြယ္ျခင္း၊ ဗိုက္ဆာာျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ ေခြၽးေစးမ်ားထြက္ျခင္း၊ အိပ္မေပ်ာ္ျခင္း စတဲ႔ေ၀ဒနာေတြ ကိုခံစားရနိဳင္ပါတယ္။ဒီကာလမွာ ေတာင႔္ခံနိဳင္ေအာင္ၾကိဳးစားရပါမယ္။မိသားစု၀င္ေတြ ကလည္းစာနာေဖးမ ျပီးကူညီေပးရပါမယ္။ဒီလကၡဏာေတြ ဟာသာမန္အားျဖင္႔ (၂)ပတ္အတြင္း ေပ်ာက္ကင္း သြားနိဳင္ပါတယ္ေဆးလိပ္ျဖတ္တာ (၁၅) ႏွစ္ၾကာျပီဆို ရင္ေတာ႔ ႏွလံုးေရာဂါရ နိဳင္ေျခ ဟာ သာမန္လူေတြနဲ႔ အတူတူျပန္ျဖစ္သြားပါမယ္။ သင္ကို္ယ္တိုင္ႏွင္႔ သင္႔မိသားစု၀င္ ေတြ ေဆးလိပ္ အႏၱရာယ္မွ ကင္းေ၀းနိဳင္ၾကပါေစ။

Heart Disease Calculator

ေျပာင္းလဲလာတဲ႔လူေနမူစနစ္အရႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါျဖစ္ပြားမွဳႏွဳန္းမ်ားျပားလာပါတယ္အသက္ငယ္ရြယ္သူေတြမွာလည္းအ၀လြန္ေရာဂါသည္ေလး ေတြ မ်ားလာတာေၾကာင္႔ႏွလံုးေသြ းေၾကာက်ဥ္းေရာဂါကိုထည္႔သြင္းစဥ္းစားလာရပါျပီ။ေသြးတြင္းကိုယ္လက္စေရာပမာဏမ်ားျပားျခင္းကလည္းအဓိကfactorတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္ဒါေၾကာင္႔သင္႔မွာႏွလံုးေရာဂါျဖစ္ပြားနိဳင္ေျခဘယ္ေလာက္ရွိလဲဆိုတဲ႔အခ်က္ဟာစိတ္၀င္စားစရာပါပဲကြၽန္ေတာ္ေဖာ္ျပေပးမယ္႔Widgetေလးမွာတြက္ခ်က္လို႔ရပါတယ္ေသြးေပါင္ခ်ိန္ႏွင္႔ေသြးတြင္းကိုယ္လက္စထေရာပမာဏကိုေတာ႔ တိုင္းတာထားရပါမယ္။ကဲ..ၾကည႔္ရေအာင္.

ဗိုက္တာမင္ႏွင္႔ႏွလံုးက်န္းမာေရး

ဗိုက္တာမင္ဆိုတဲ႔ စကားလံုးဟာ လူတိုင္းနဲ႔ရင္းႏွီးပါ တယ္။ငယ္ငယ္က တည္ကဗိုက္တာမင္ ရဲ႔အက်ိဳးေက်းဇူးေတြ၊ဗိုက္တာမင္ပါ၀င္တဲ႔အစားအစာေတြ၊ဗိုက္တာမင္ခ်ိဳ႔ တဲ႔ေရာဂါေတြ အေၾကာင္းကို သိဘူးၾကားဘူးၾကပါလိမ္႔မယ္။ ဗိုက္တာမင္ေတြဘယ္ေလာက္ အေရးၾကီးသလဲဆိုရင္သူတို႔မရွိရင္ လူသားေတြ အသက္ရွင္ရပ္တည္ဖို႔ မျဖစ္နိဳင္ေလာက္ေအာင္ အေရးၾကီးပါတယ္။္ သင္႔ကိုေရာဂါေပါင္းေျမာက္မ်ားစြာရဲ႔အႏၱရာယ္ ကေနကာကြယ္ေပးထားပါတယ္။

ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါေတြမွာလည္းဗိုက္တာမင္ေတြရဲ႔အခန္းက႑က မေသးပါဘူးအထူးသျဖင္႔ဗီတာမင္ဘီ အုပ္စု၀င္ေတြဟာ ႏွလုံးက်န္းမာေရး အတြက္မ်ားစြာအေထာက္အကူျပဳပါတယ္။ေဖာလစ္အက္စစ္ လို႔ေခၚတဲ႔VitB9,VitB6,VitB12စေတြဟာေသြး ထဲမွာရွိတဲ႔ ဟိုမိုစစ္စ တင္းဓါတ္ ေတြကိုဖယ္ရွားေပးပါတယ္။ဟိုမို စစ္စတင္းဓါတ္တြမ်ားေနလွ်င္ေသြးေၾကာေတြကို ထိခိုက္ေစျပီးႏွ လံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ၊ေသြးတိုးေရာဂါ၊ေလျဖတ္ေလငန္းေရာဂါစတာေတြခံစားရတတ္ပါတယ္။အဆိုပါဘီတာမင္အုပ္စုေတြ ကိုအသားစား သံုးျခင္းကေနအဓိကရရွိတာေၾကာင္႔ သက္သက္ လြတ္စားသံုးေတြမွာဘီတာမင္ဘီခ်ိုဳ႔တဲ႔ေရာဂါရရွိနိဳင္ပါတယ္။ဟင္းသီးဟင္းရြက္နဲ႔အသား၊ ငါးေတြကိုမွ်မွ်တတ စားသံုးဖို႔အၾကံျပဳလိုပါ တယ္ ။

နိဳင္ယာဆင္ လို႔ေ ခၚတဲ႔vitB3ကေတာ႕ေသြးတြင္း ကိုယ္လက္ စထေရာ ဓါတ္က်ဆင္းေအာင္အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။ဗီတာမင္E နဲ႔ဗီတာမင္Cကေတာ႔ အင္တီေအာက္ ဆီဒင္႔ဂုဏ္သတၱိရွိပါတယ္။အင္တီေအာက္ ဆီဒင္႔ဆိုတဲ႔လံုးကလည္းယေန႔အခါမွာလူေတာ္ေတာ္
မ်ားမ်ားနဲ႔ရင္းႏွီးေနပါျပီ။ ခႏၵာကိုယ္ကထြက္လာတဲ Freeradiclေခၚ႔အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစေသာဓါတ္ေပါင္းေတြကိုဖယ္ရွားေပးပါတယ္။
Free radicalေတြက ကိုယ္ခႏၵာရဲ႔ဆဲလ္ႏွင္တစ္ရွဴးေတြကိုထိခိုက္ပ်က္စီးေစျပီးႏွလံုးေရာဂါ၊ကင္ဆာေရာဂါ နဲ႔အသက္အရြယ္အို
မင္းရင္႔ေရာ္ျခင္းေတြကိုျဖစ္ပြားေစပါတယ္။

ဒါေၾကာင္႔သင္နဲ႔သင္႔မိသားစုေေန႔စဥ္စားေနတဲ႔ အစားအစာေတြြမွာဗိုက္တာမင္ လုံ လံုေလာက္ေလာက္ပါ၀င္ေအာင္ဂရုတစိုက္စီမံခ်က္ျပဳတ္သင္႔ေၾကာင္း အၾကံျပဳလိုက္ပါတယ္။

ေလထုညစ္ညမ္းမွဳက ႏွလံုးက်န္းမာေရးကိုထိခိုက္နိဳင္

ေလထု ညစ္ညမ္းမႈ ဟာ အသက္႐ွဴ လမ္းေၾကာင္း ေရာဂါမ်ား ကို ျဖစ္ေစ တတ္သလို ႏွလံုး က်န္းမာေရး ကိုလည္း ထိခိုက္ ေစပါတယ္ ... "ႏွလံုး က်န္မာေရးကို ထိခိုက္ေစဖို႔ ဆိုရာမွာ ေလထု ညစ္ညမ္းမႈ ပမာဏ ၾကီးမားဖို႔ မလိုပါဘူး။ သာမန္ ေလထုထဲမွာ ပါ၀င္တဲ႔ အဆိပ္ေတာက္ ပမာဏ သည္ပင္လွ်င္ ႏွလံုးႏွင္႔ ေသြးေၾကာ ေရာဂါ ေတြကို ျဖစ္ပြား ေစနိုဳင္တယ္" လို႔ သိပၸံပညာရွင္ ေဒါက္တာ Boris Z. Simkhovich က ဆိုပါတယ္။

အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု မွာေတာ႔ ေလထု အရည္အေသြးကို ေအာက္ပါ အခ်က္ (၅)ခ်က္နဲ႔ အကဲျဖတ္ ၾကပါတယ္။

(၁) ground-level ozone
(၂) particle pollution (including smoke from wildfires and emissions from vehicles and power plants),
(၃) carbon monoxide
(၄) sulfur dioxide,
(၅) nitrogen dioxide

အမွတ္ ကေတာ႔ ၀ မွ ၅၀၀ အထိ ျဖစ္ျပီး အမွတ္ ၁၀၀ ေအာက္ကေတာ႔ လက္ခံႏိုင္ဖြယ္ အရည္အေသြး ျဖစ္ပါတယ္။ ေလထု ညစ္ညမ္းမႈ နဲ႔ ပက္သက္ျပီး ပထမဆံုး သုေတသန စာတမ္းကို လြန္ခဲ႔တဲ႔ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀ေက်ာ္ ၁၈၇၂ ခုနစ္က ထုတ္ေ၀ ခဲ႔တယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ ေလ႔လာ ေတြ႔ရွိခ်က္ ေတြအရ အလြန္႔ အလြန္ ေသးငယ္တဲ႔ အမွဳန္ ေလးေတြဟာ ေလထုထဲ မွေန အသက္ရွဴ လမ္းေၾကာင္း ထိုမွတဆင္႔ ေသြးေၾကာနဲ႔ ႏွလံုးဆီကို ေရာက္ကာ ေရာင္ရမ္းမႈ ကို ျဖစ္ေပၚ ေစတတ္ ပါတယ္။ အဆိုပါ ေရာင္ရမ္းမႈ မ်ားဟာ ႏွလံုးၾကြက္သားရဲ႕ ညွစ္အားကို ေလွ်ာ႔နည္း ေစျပီး၊ ေသြးဖိအားကို တက္ေစကာ၊ ႏွလံုး ေသြးေၾကာငယ္မ်ား အတြင္း ေသြးစီးဆင္းမႈ ကို ထိခိုက္ ေစပါတယ္။ ႏွလံုးခုန္တဲ႔ ပံုစံ မမွန္ဘဲ ႏွလံုး အလုပ္လုပ္ ႏုိင္စြမ္းကို ေလွ်ာ႔က် ေစႏိုင္ ပါတယ္။ ေသြးတိတ္တဲ႔ ျဖစ္စဥ္ ကိုလည္း အေႏွာက္အယွက္ ေပးတတ္ ပါတယ္။ ေသြးေၾကာ အဆီစုတဲ႔ ေရာဂါကိုလည္း တိုးပြား ေစပါတယ္။

ကဲ...ဒါေၾကာင္႔ ေလထု ညစ္ညမ္းမွဳ ေလ်ာ႔နည္း ေအာင္ လူတစ္ဦးခ်င္း အေနနဲ႔ ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ အဖြဲ႔အစည္းလိုက္ ေသာ္ လည္းေကာင္း တတ္ႏိုင္သေလာက္ ၾကိဳးစား သြားၾကပါစို႔ ... ...

ငါးစားတဲ႔ဂ်ပန္ေတြႏွလံုးေရာဂါအျဖစ္နည္း

ရိုးရာအစားအစာသဖြယ္ျဖစ္ေနတဲ႔ငါးကိုအမ်ိဳးမ်ိဳးေပါေပါမ်ားမ်ားစားေနတဲ႔ဂ်ပန္လူမ်ိဳးေတြဟာ ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္ပြားမွဳႏွန္းနည္းပါးေၾကာင္းသုေတသနပညာရွင္ေတြက ဇူလိုင္လ၂၈ရက္ေန႔မွာေျပာၾကာလိုက္ပါတယ္။အသက္(၄၀)ေက်ာ္အရြယ္အေမရိကန္နဲ႔ဂ်ပန္လူမ်ိဳး(၈၆၈)ေယာက္ကိုသုေတသနျပဳလုပ္ရာမွာဂ်ပန္လူမ်ိဳးေတြမွာAtherosclerosisေခၚေသြးေၾကာထဲအဆီစုသည္႔ေရာဂါျဖစ္ပြားႏွဳန္းနည္းတာေတြ႔ရပါတယ္။သုေတသနပါ ဂ်ပန္လူမ်ိဳးေတြဟာတစ္ျခား Risk factors ေတြပိုလို႔ေတာင္မ်ားပါသတဲ႔။တစ္ခ်ိဳ႔ေဆးလိပ္အလြန္အကြၽံေသာက္သလိုေသြးတိုေရာဂါရွိသူေတြေတာင္ပါေသးတယ္တဲ႔။အေမရိကန္လူမ်ိဳးေတြနဲ႔မတူတဲ႔အဓိကအခ်က္ကအိုမီဂါ၃ဖက္တီးအက္ဆစ္ပမာဏမ်ားေနတာပါပဲ။ဂ်ပန္ေတြအဓိကစားတဲ႔တူနာငါး၊ဆာဒင္းငါးေတြဟာအိုမီဂါ၃ဖက္တီးအက္ဆစ္ၾကႊယ္၀ပါတယ္။ဒါေၾကာင္႔ငါးစားမ်ားတဲ႔ဂ်ပန္ေတြႏွလံုးေရာဂါအျဖစ္နည္းရတယ္လို႔အေမရိကန္ႏွလံုးေရာဂါေဆးပညာဂ်ာနယ္မွာေဖာ္ျပထားပါတယ္။Dr. Akira Sekikawa (the University of Pittsburgh) က"ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါေၾကာင္႔ေသဆံုးႏွံဳန္းဟာဂ်ပန္ေတြမွာအံၾသစရာေကာင္းေလာက္ေအာင္နည္းေနပါတယ္။မ်ိဳးရိုးဗီဇေၾကာင္႔လို႔မထင္ပါဘူး။အဓိကအခ်က္ကေတာငါးပါပဲ။ငါးအစားမ်ားလို႔ပါ"လု႔ိဆိုပါတယ္။တစ္ခ်ိဳ႔ကလည္းေျပာၾကတယ္။ဂ်ပန္ေတြကငါးစားရံုတင္မကဘူး။သူတို႔အစားအစာေတြမွာလူကိုဒုကၡေပးတဲ႔အဆီဓါတ္နည္းလို႔ပါတဲ႔။ဘာပဲေျပာေျပာငါးမွာပါတဲ႔အိုမီဂါ၃ ကေတာ႔ေကာင္းပါတယ္။ကဲ...ငါးေပါတဲ႔ျမန္မာေတြလည္းတတ္နိဳင္သေလာက္မ်ားမ်ားစားၾကေပါ႔......

အိပ္လွ်င္ေဟာက္တတ္သူမ်ားအတြက္

အိပ္ရင္ေဟာက္တတ္တဲ႔ျပသနာက မိမိရဲ႔က်န္းမားေရးကိုသာမက ပတ္၀န္းက်င္ကိုပါအသံနဲ႔ဒုကၡေပးတတ္လို႔အေတာ္ေလးဆိုးပါတယ္။ဒါေၾကာင္႔ေဟာက္တတ္သူေတြအတြက္က်န္းမာေရးဗဟုသုတေလးေတြကိုသိသေလာက္ျဖန္႔ေ၀လိုက္ပါတယ္။ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ေတြညဘက္ႏွစ္ျခိဳက္စြာအိပ္ေပ်ာ္သြားတဲ႔အခါ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္း၀န္းက်င္မွာရွိတဲ႔ ၾကြက္သားေလးေတြေပ်ာ႔ေျပာင္းသြားပါတယ္။အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းထဲကိုေလ၀င္တဲ႔အခါအဲဒီၾကြက္သားေလးေတြတံုခါရာကေန ေဟာက္သံထြက္ေပၚလာရပါတယ္။လမ္းေၾကာင္းပိုက်ဥ္းေလ အသံပိုက်ယ္ေလပါပဲ။ေဟာက္တာအက်င္႔တစ္ခုျဖစ္သြားရင္ေတာ႔ ခုနကေျပာသလိုလူမွဳေရးျပသနာေတြေပၚေပါက္တတ္ပါတယ္။ကဲ....ေဟာက္တာကိုဘယ္လို ကာကြယ္နိဳင္လဲ၊ကုသနိဳင္လဲ ဆိုတာ ေျပာျပပါ႔မယ္။
နံပါတ္(၁)အေနနဲ႔ကေတာ႔တျခားအသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာေရာဂါေတြရွိရင္ကုသရပါမယ္။ဥပမာ ကာလၾကာရွည္စြာႏွာေစးျပီးႏွာေခါင္းပိတ္တတ္တာမ်ဳိး
နံပါတ္(၂)

ကေတာ႔ အရက္နဲ႔မူးယစ္ေဆး၀ါးသံုးစြဲျခင္းကိုေရွာင္က်ဥ္ရပါမယ္။ၾကြက္သားေတြကိုပိုမိုေပ်ာ႔ေျပာင္းေစျပီးေရာဂါလကၡဏာပိုဆိုးေစပါတယ္.

နံပါတ္(၃)

ေဘးတေစာင္းအိပ္ျခင္းျဖင္႔ အနည္းငယ္သက္သာေစတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ပက္လက္ျပန္မလန္ေအာင္ေနာက္ေက်ာကိုေခါင္းအံုးခုထားဖို႔လိုပါတယ္။

နံပါတ္(၄)Didgeridoo ဆိုတဲ႔ကရိယာေလးကိုတစ္ေန႔ (၂၅)မိနစ္ကစားေပးရင္သက္သာေစတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ျမန္မာျပည္ကပေလြလိုေလမွဳကိရိယာတစ္မ်ိဳးပါပဲ။သီခ်င္းမ်ားမ်ားဆိုရင္လည္းသက္သာတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ပတ္၀န္းက်င္ကလူေတြအတြက္ေတာ႔ဒုကၡတစ္မ်ိဳးေပါ႔။

နံပါတ္(၅) သြားဆရာ၀န္ကိုျပျပီ Dental appliance ထည္႔လို႔ရပါတယ္။dental appliance ကိုသံုးရင္ေတာ႔ဆရာ၀န္နဲ႔ (၆)လတစ္ခါျပန္ျပဖို႔လိုပါတယ္။

နံပါတ္(၆)ခြဲစိတ္ကုသနိဳင္ပါတယ္။uvulopalatopharyngoplasty လို႔ေခၚပါတယ္။ေလဆာေရာင္ျခည္ႏွင္႔လည္းကုသနိဳင္ပါတယ္။
နံပါတ္(ရ)Continuous positive airway pressure ။ ဒါကေတာ႔ထိေရာက္တဲ႔ကုသနည္းပါ။သက္ေတာင္႕သက္သာေတာ႔မရွိဘူးေပါ႔။သင္အိပ္ေနတုန္းမွာ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းထဲကိုေလ၀င္ေအာင္ဖိအားနဲ႔ပို႔တာပါ။တစ္ညလံုးMask နဲ႔အိပ္ရေတာ႔နဲနဲေတာ႔ဒုကၡေရာက္တာအမွန္ပါ။

ကဲ.......အားလံုးႏွစ္ျခိဳက္စြာအိပ္စက္နိဳင္ၾကပါေစ။

ေဟာက္တတ္သူမ်ားသတိျပဳဖြယ္

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွလံုးအထူးကုေဆးပညာေကာလိပ္ကေနျပီး ထုတ္ျပန္တဲ႔သုေတသနစာတမ္းတစ္ခုမွာညဘက္ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ျပီးInfarctျဖစ္တဲ႔လူနာအမ်ားစုဟာအိပ္ေနစဥ္အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းက်ဥ္းျပီးေအာက္ဆီဂ်င္ေကာင္းစြာမရတဲ႔ sleep apnea ေရာဂါနဲ႔ဆက္စပ္ေနတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ခႏၵာကိုယ္အတြက္လံုေလာက္တဲ႔ ေအာက္ဆီဂ်င္မရတဲ႔အခါ ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္းျမန္လာျပီးေသြးဖိအားတက္လာပါတယ္။အဲဒီကမွတဆင္႔ေသြးေၾကာတြင္းစုပံုေနတဲ႔အဆီႏွင္႔ေသြးခဲေလးမ်ားကိုျပဳတ္ထြက္ေစကာႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း၊ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာပိတ္ျခင္းစတဲ႔ေရာဂါေ၀ဒနာမ်ားခံစားရပါေတာ႔တယ္။ဒါေၾကာင္႔ဆရာ၀န္ေတြအေနျဖင္႔လည္း Myocardial Infarction နဲ႔ ေဆးကုသမွဳခံယူေနတဲ႔လူနာေတြမွာsleep apnea ရွိမရွိေဖာ္ထုတ္စစ္ေဆးျပီးထိထိေရာက္ေရာက္ကုသေပးဖို႔လိုအပ္ေၾကာင္းတင္ျပလိုပါတယ္။...